(Тот) ты, кто пребывает в сердце, находишься за пределами трех слогов (А, У, М). Его голова находится на севере (сердца), его ноги — на юге, а то, что сидит на севере, — это Омкара. Омкара называется «Пранава», а Пранава вездесуща. Он — вездесущий и вечный Пранава. То, что бесконечно, есть спасительная форма. Тот, кто есть Тарака, является тонкой формой. Тонкая форма — Шукла. То, что ярко (освещено), есть Видьют (особенно светящийся). Молния — это Высшее Существо. Верховный Брахман — единственный, кто имеет одну форму. Тот, кто имеет одну форму, — Рудра. Тот, кто есть Рудра, также является формой Ишана. Тот, кто Ишан, — это тот же Бхагаван Махешвара. (5)
Здесь мудрец дает представление о единообразии трех – «само»-живущего сознания, регулирующего Бога сознания и Махешвара-высшего сознания.
अथ कस्मादुच्यत ओङ्कारो यस्मादुच्चार्यमाण एवं प्राणानूर्ध्वमुत्क्रामयति तस्मादुच्यते ओङ्कारः। अथ कस्मादुच्यते प्रणवः यस्मादुच्चार्यमाण एव ऋग्यजुःसामाथर्वाङ्गिरसो ब्रह्म ब्राह्मणेभ्यः प्रणामयति नामयति च तस्मादुच्यते प्रणवः। अथ कस्मादुच्यते सर्वव्यापी यस्मादुच्चार्यमाण एव सर्वान् लोकान् व्याप्नोति स्न्नेहो यथा पललपिण्डमिव शान्तरूपमोतप्रोतमनुप्राप्तो व्यतिषिक्तश्च तस्मादुच्यते सर्वव्यापी। अथ कस्मादच्यतेऽनन्तो यस्मादुच्चार्यमाण एव तिर्यगूर्ध्वमधस्ताच्चास्यान्तो नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽनन्तः । अथ कस्मादुच्यते तारं यस्मादुच्चार्यमाण एव गर्भजन्मव्याधिजरामरणसंसारमहाभयात्तारयति त्रायते च तस्मादुच्यते तारम् । अथ कस्मादुच्यते शुक्लं यस्मादुच्चार्यमाण एवं क्लन्दते क्लामयते च तस्मादुच्यते शुक्लम्। अथ कस्मादुच्यते सूक्ष्मं यस्मादुच्चार्यमाण एवं सूक्ष्मो भूत्वा शरीराण्यधितिष्ठति सर्वाणि चाङ्गान्यभिमृशति तस्मादुच्यते सूक्ष्मम् । अथ कस्मादुच्यते वैद्युतं यस्मादुच्चार्यमाण एवाव्यक्ते महति तमसि द्योतयते तस्मादुच्यते वैद्युतम्। अथ कस्मादुच्यते परं ब्रह्म यस्मात्परमपरं परायणं च बृहद्बृहत्या बृंहयति तस्मादुच्यते परं ब्रह्म । अथ कस्मादुच्यते एको यः सर्वान्प्राणान्संभक्ष्य संभक्षणेनाजः संसृजति विसृजति च। तीर्थमेके व्रजन्ति तीर्थमेके दक्षिणाः प्रत्यञ्च उदञ्च:प्राञ्चोऽभिव्रजन्त्येके तेषां सर्वेषामिह संगतिः । साकं स एको भूतश्चरति प्रजानां तस्मादुच्यत एकः । अथ कस्मादुच्यते रुद्रः यस्मादृषिभिर्नान्यैर्भक्त्तैर्द्रुतमस्य रूपमुपलभ्यते तस्मादुच्यते रुद्रः । अथ कस्मादुच्यते ईशानः यः सर्वान्देवानीशते ईशनीभिर्जननीभिश्च परम शक्तिभिः। अभि त्वा शूर नोनुमो दुग्धा इव धेनवः । ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुष इति तस्मादुच्यत ईशानः। अथ कस्मादुच्यते भगवान्महेश्वरः यस्माद्भक्ताज्ञानेन भजन्त्यनुगृह्णाति च वाचं संसृजति विसृजति च सर्वान्भावान्यरित्यज्यात्मज्ञानेन योगैश्वर्येण महति महीयते तस्मादुच्यते भगवान्महेश्वरः । तदेतद्रुद्रचरितम्॥६॥
atha kasmāducyata oṅkāro yasmāduccāryamāṇa evaṃ prāṇānūrdhvamutkrāmayati tasmāducyate oṅkāraḥ। atha kasmāducyate praṇavaḥ yasmāduccāryamāṇa eva ṛgyajuḥsāmātharvāṅgiraso brahma brāhmaṇebhyaḥ praṇāmayati nāmayati ca tasmāducyate praṇavaḥ। atha kasmāducyate sarvavyāpī yasmāduccāryamāṇa eva sarvān lokān vyāpnoti snneho yathā palalapiṇḍamiva śāntarūpamotaprotamanuprāpto vyatiṣiktaśca tasmāducyate sarvavyāpī। atha kasmādacyate'nanto yasmāduccāryamāṇa eva tiryagūrdhvamadhastāccāsyānto nopalabhyate tasmāducyate'nantaḥ । atha kasmāducyate tāraṃ yasmāduccāryamāṇa eva garbhajanmavyādhijarāmaraṇasaṃsāramahābhayāttārayati trāyate ca tasmāducyate tāram । atha kasmāducyate śuklaṃ yasmāduccāryamāṇa evaṃ klandate klāmayate ca tasmāducyate śuklam। atha kasmāducyate sūkṣmaṃ yasmāduccāryamāṇa evaṃ sūkṣmo bhūtvā śarīrāṇyadhitiṣṭhati sarvāṇi cāṅgānyabhimṛśati tasmāducyate sūkṣmam । atha kasmāducyate vaidyutaṃ yasmāduccāryamāṇa evāvyakte mahati tamasi dyotayate tasmāducyate vaidyutam। atha kasmāducyate paraṃ brahma yasmātparamaparaṃ parāyaṇaṃ ca bṛhadbṛhatyā bṛṃhayati tasmāducyate paraṃ brahma । atha kasmāducyate eko yaḥ sarvānprāṇānsaṃbhakṣya saṃbhakṣaṇenājaḥ saṃsṛjati visṛjati ca। tīrthameke vrajanti tīrthameke dakṣiṇāḥ pratyañca udañca:prāñco'bhivrajantyeke teṣāṃ sarveṣāmiha saṃgatiḥ । sākaṃ sa eko bhūtaścarati prajānāṃ tasmāducyata ekaḥ । atha kasmāducyate rudraḥ yasmādṛṣibhirnānyairbhakttairdrutamasya rūpamupalabhyate tasmāducyate rudraḥ । atha kasmāducyate īśānaḥ yaḥ sarvāndevānīśate īśanībhirjananībhiśca parama śaktibhiḥ। abhi tvā śūra nonumo dugdhā iva dhenavaḥ । īśānamasya jagataḥ svardṛśamīśānamindra tasthuṣa iti tasmāducyata īśānaḥ। atha kasmāducyate bhagavānmaheśvaraḥ yasmādbhaktājñānena bhajantyanugṛhṇāti ca vācaṃ saṃsṛjati visṛjati ca sarvānbhāvānyarityajyātmajñānena yogaiśvaryeṇa mahati mahīyate tasmāducyate bhagavānmaheśvaraḥ । tadetadrudracaritam ||6||
Почему он называется Омкара? Это сказано потому, что при произнесении Омкара дыхание (прана) должно быть направлено вверх. Это называется Пранава, потому что она используется (произносится) при приветствии Рик, Яджуса, Саманы, Атхарвангираса и брахманов. Вот почему его называют «Пранава». Почему его называют вездесущим? Потому что, как масло присутствует (пронизывает) кунжут, так же оно присутствует (пронизывает) во всей вселенной в скрытой форме, поэтому его называют «вездесущим». Называется оно Ананта, потому что при произношении этого слова его окончание не кажется направленным куда-либо — ни вверх, ни вниз, ни по диагонали. Его называют «Тарака», потому что он избавляет человека от страха мира, состоящего из утробы, рождения, болезней, старости и смерти. Его название «Шукла», потому что он издает его самостоятельно и является издаваемым для других. Его называют «Сукшма», потому что при его произнесении он принимает тонкую форму и пребывает во всех телах, включая неподвижные объекты. Причина, по которой он называется «Вайдьюта», заключается в том, что при его произнесении, даже в ситуации крайней темноты (невежества), все тело (грубое, тонкое, причинное и т. д.) становится особенно светящимся. Причина, по которой его называют Парабрахманом, заключается в том, что он делает три больших (сфокусированных компонента) Пара, Апара и Параяна обширными (через обширность).
Мудрец объяснил значение названия Верховного Существа Парабрахманом. Парабрахма образован сочетанием Пара + Брахман. То, что выше (непроявленное), и то, что выше (проявленное), зависят друг от друга, осознают друг друга и дополняют друг друга. Это чувство выражено первым словом «Пара». Второе слово «Брахман» использовалось для обозначения того, кто огромен и дает огромность всем элементам (свободу от узости).