Корпус текстовПолнотекстовый поискОбычная библиотека

Раздел третий

Книга
Чхандогья-упанишада
Издание
edition-upn-35
Раздел
s0084
Язык
ru
Версия текста
2f3839f4b16a0f34ac25

श्वेतकेतुर्हारुणेयः पञ्चालाना समितिमेयाय त ह प्रवाहणो जैवलिरुवाच कुमारानु त्वाऽशिषत्पितेत्यनु हि भगव इति॥१॥

śvetaketurhāruṇeyaḥ pañcālānā samitimeyāya ta ha pravāhaṇo jaivaliruvāca kumārānu tvā'śiṣatpitetyanu hi bhagava iti||1||

Шветакету, внук Аруны, пришел на собрание Панчалов. Правахана, сын Джибалы, сказал ему: «Мальчик, твой отец наставлял тебя?» «Да, почтенный господин», — ответил он. (1)

वेत्थ यदितोऽधि प्रजाः प्रयन्तीति न भगव इति वेत्थ यथा पुनरावर्तन्त इति न भगव इति वेत्थ पथोर्देवयानस्य पितृयाणस्य च व्यावर्तना इति न भगव इति॥२॥

vettha yadito'dhi prajāḥ prayantīti na bhagava iti vettha yathā punarāvartanta iti na bhagava iti vettha pathordevayānasya pitṛyāṇasya ca vyāvartanā iti na bhagava iti||2||

Король сказал: «Знаешь ли ты, куда отправляются люди, уйдя отсюда?» «Нет, почтенный господин». «Знаешь ли ты, как они возвращаются обратно?» «Нет, почтенный господин». «Знаешь ли ты, где расходятся пути, ведущие к богам и ведущие к людям?» «Нет, почтенный господин». (2)

वेत्थ यथासौ लोको न संपूर्यत इति न भगव इति वेत्थ यथा पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्तीति नैव भगव इति॥३॥

vettha yathāsau loko na saṁpūryata iti na bhagava iti vettha yathā pañcamyāmāhutāvāpaḥ puruṣavacaso bhavantīti naiva bhagava iti||3||

«Знаешь ли ты, почему тот мир не наполнен?» «Нет, достопочтенный господин». «Знаешь ли ты, как вода в пятом приношении становится человеком?» «Нет, достопочтенный господин». (3)

अथानु किमनुशिष्ठोऽवोचथा यो हीमानि न विद्यात्कथ सोऽनुशिष्टो ब्रुवीतेति स हाऽऽ।यस्तः पितुरर्धमेयाय त होवाचाऽननुशिष्य वाव किल मा भगवानब्रवीदनु त्वाऽशिषमिति॥४॥

athānu kimanuśiṣṭho'vocathā yo hīmāni na vidyātkatha so'nuśiṣṭo bruvīteti sa hāyastaḥ piturardhameyāya ta hovācā'nanuśiṣya vāva kila mā bhagavānabravīdanu tvā'śiṣamiti||4||

«Тогда почему ты сказал, что тебя научили? Как мог тот, кто не знал этих вещей, сказать, что его научили?» Тогда Шветакету вернулся к своему отцу с печальным умом и сказал ему: «Почтенный господин, ты сказал мне, что научил меня, хотя ты не научил меня. (4)

पञ्च मा राजन्यबन्धुः प्रश्नानप्राक्षीत्तेषां नैकंचनाशकं विवक्तुमिति स होवाच यथा मा त्वं तदैतानवदो यथाहमेषां नैकंचन वेद यद्यहमिमानवेदिष्यं कथं ते नावक्ष्यमिति॥५॥

pañca mā rājanyabandhuḥ praśnānaprākṣītteṣāṁ naikaṁcanāśakaṁ vivaktumiti sa hovāca yathā mā tvaṁ tadaitānavado yathāhameṣāṁ naikaṁcana veda yadyahamimānavediṣyaṁ kathaṁ te nāvakṣyamiti||5||

«Этот парень из кшатриев задал мне пять вопросов, и я не смог ответить ни на один из них». Отец сказал: «Поскольку ты задал мне эти вопросы, позволь мне заверить тебя, что я не знаю ответа ни на один из них. Если бы я их знал, почему бы мне не рассказать их тебе?» (5)

स ह गौतमो राज्ञोऽर्धमेयाय तस्मै ह प्राप्तायार्हांचकार स ह प्रातः सभाग उदेयाय त होवाच मानुषस्य भगवन्गौतम वित्तस्य वरं वृणीथा इति स होवाच तवैव राजन्मानुषं वित्तं यामेव कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास्तामेव मे ब्रूहीति स ह कृच्छ्री बभूव॥६॥

sa ha gautamo rājño'rdhameyāya tasmai ha prāptāyārhāṁcakāra sa ha prātaḥ sabhāga udeyāya ta hovāca mānuṣasya bhagavangautama vittasya varaṁ vṛṇīthā iti sa hovāca tavaiva rājanmānuṣaṁ vittaṁ yāmeva kumārasyānte vācamabhāṣathāstāmeva me brūhīti sa ha kṛcchrī babhūva||6||

Затем Гаутама отправился к царю. Когда он прибыл, царь оказал ему должное почтение. На следующее утро, когда царь пришел на собрание, Гаутама тоже пришел туда. Царь сказал ему: «Гаутама, господин, попроси у меня благо, касающееся человеческого богатства». Он ответил: «Пусть человеческое богатство останется с тобой. Расскажи мне ту речь, которую ты адресовал моему мальчику». Царь опечалился. (6)

त ह चिरं वसेत्याज्ञापयांचकार त होवाच यथा मा त्वं गौतमावदो यथेयं न प्राक्त्वत्तः पुरा विद्या ब्राह्मणान्गच्छति तस्मादु सर्वेषु लोकेषु क्षत्रस्यैव प्रशासनमभूदिति तस्मै होवाच॥७॥

ta ha ciraṁ vasetyājñāpayāṁcakāra ta hovāca yathā mā tvaṁ gautamāvado yatheyaṁ na prāktvattaḥ purā vidyā brāhmaṇāngacchati tasmādu sarveṣu lokeṣu kṣatrasyaiva praśāsanamabhūditi tasmai hovāca||7||

Царь приказал ему: «Оставайся со мной надолго». Затем он сказал ему: «Что касается того, что ты мне рассказал, о Гаутама, это знание не достигало ни одного брахмана до тебя. Таким образом, среди всех людей, только кшатриям принадлежало учение об этом знании». Затем он начал учить его: (7)