Корпус текстовПолнотекстовый поискОбычная библиотека

Глава третья — часть 4

Книга
Каушитаки Брахмана-упанишада
Издание
edition-upn-239
Раздел
s0017
Язык
ru
Версия текста
2d9a51e4a658157a7f60

Утверждаясь в речи посредством мудрости, т. е. контролируя речь, человек принимает имена посредством силы речи. Используя мудрость, человек обретает контроль над праной (обонянием) и воспринимает все виды запахов. Управляя глазами посредством мудрости, человек воспринимает все формы. Только посредством мудрости человек достигает чувства слуха и воспринимает посредством него всевозможные слова. Только мудро контролируя язык, можно постичь суть всей пищи. Мудро управляя своими руками, он выполняет ими всевозможные задачи. Только держа тело под контролем посредством мудрости, можно принять удовольствия и боли, исходящие от тела. Контролируя гениталии с помощью мудрости, человек достигает через нее секса, удовольствия и репродуктивной способности. Управляя ногами с мудростью, человек принимает все действия, связанные с движением ног. А управляя интеллектом с помощью мудрости, человек принимает через него (интеллект) объекты и желания, порожденные опытом. (6)

न हि प्रज्ञापेता वा नाम किंचन प्रज्ञापयेत् ।

अन्यत्र में मनोऽभूदित्याह। नाहमेतन्नाम प्रज्ञासिषमिति।

न हि प्रज्ञापेतः प्राणो गन्धं कंचन प्रज्ञापयेदन्यत्र

में मनोऽभूदित्याह नाहमेतं गन्धं प्राङ्गासिषमिति । न हि प्रज्ञापेतं चक्षु रूपं किंचन प्रज्ञापयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह।

नाहमेतद्रूपं प्रज्ञासिषमिति न प्रज्ञापेतं श्रोत्रं शब्दं कंचन प्रज्ञापयेदन्यत्र में मनोऽभूदित्याह।

नाहमेतं शब्दं प्रज्ञासिषमिति नहि प्रज्ञापेता जिह्वाऽन्नरसं कंचन प्रज्ञापयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह।

नाहमेतमन्नरसं प्राज्ञासिषमिति न प्रज्ञापेतौ हस्तौ कर्म किंचन प्रज्ञापयेतामन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतत्कर्म प्राज्ञाससिषमिति न हि प्रज्ञापेतं शरीरं सुखं दुःखं किंचन प्रज्ञापयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतत्सुखं दु:खं प्रज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेत उपस्थ आनन्दं रतिं प्रजाति कांचन प्रज्ञापयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह ।

नाहमेतमानन्दं न रतिं न प्रजातिं प्राङ्गासिषमिति न हि प्रज्ञापेतौ पादावित्यां कांचन प्रज्ञापयेतामन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह।

नाहमेतामित्यां प्राज्ञासिषमिति।

न हि प्रज्ञापेता धी: काचन सिध्येन्न प्रज्ञातव्यं प्रज्ञायेत ॥७॥

na hi prajñāpetā vā nāma kiṃcana prajñāpayet ।

anyatra meṃ mano'bhūdityāha। nāhametannāma prajñāsiṣamiti।

na hi prajñāpetaḥ prāṇo gandhaṃ kaṃcana prajñāpayedanyatra

meṃ mano'bhūdityāha nāhametaṃ gandhaṃ prāṅgāsiṣamiti । na hi prajñāpetaṃ cakṣu rūpaṃ kiṃcana prajñāpayedanyatra me mano'bhūdityāha।

nāhametadrūpaṃ prajñāsiṣamiti na prajñāpetaṃ śrotraṃ śabdaṃ kaṃcana prajñāpayedanyatra meṃ mano'bhūdityāha।

nāhametaṃ śabdaṃ

prajñāsiṣamiti nahi prajñāpetā jihvā'nnarasaṃ kaṃcana prajñāpayedanyatra me mano'bhūdityāha।

nāhametamannarasaṃ prājñāsiṣamiti na prajñāpetau hastau karma kiṃcana prajñāpayetāmanyatra me mano'bhūdityāha nāhametatkarma prājñāsasiṣamiti na hi prajñāpetaṃ śarīraṃ sukhaṃ duḥkhaṃ kiṃcana prajñāpayedanyatra me mano'bhūdityāha nāhametatsukhaṃ du:khaṃ prajñāsiṣamiti na hi prajñāpeta upastha ānandaṃ ratiṃ prajāti kāṃcana prajñāpayedanyatra me mano'bhūdityāha ।

nāhametamānandaṃ na ratiṃ na prajātiṃ prāṅgāsiṣamiti na hi prajñāpetau pādāvityāṃ kāṃcana prajñāpayetāmanyatra me mano'bhūdityāha।

nāhametāmityāṃ prājñāsiṣamiti।

na hi prajñāpetā dhī: kācana sidhyenna prajñātavyaṃ prajñāyeta ||7||

При отсутствии мудрости речь не может дать знания ни об одном имени; Потому что в такой ситуации человек говорит, что мой разум был занят тем-то и тем-то, поэтому я не мог знать этого имени. Если человек лишен мудрости, даже Прана (обоняние) не сможет заставить его почувствовать какой-либо запах. В такой ситуации человек говорит, что мой разум где-то блуждал, и по этой причине я не смог воспринять запах через обоняние. Аналогично, будучи лишенным мудрости, чувство зрения также не может дать знания о какой-либо форме. В таком состоянии человек говорит: «В то время мой разум был где-то в другом месте, поэтому я не мог понять его в той форме». Помимо мудрости, даже слух не может помочь понять ни одно слово. В такой ситуации человек говорит, что в тот момент мои мысли были где-то в другом месте, из-за чего я не мог понять эти слова. Без мудрости язык не может ощутить вкус никакой пищи. В такой ситуации человек говорит: «Мой разум блуждал где-то в другом месте, поэтому я не мог почувствовать вкус еды». Руки, лишенные мудрости, не могут обозначать никакого действия. В такой ситуации человек говорит, что в тот момент его мысли были где-то в другом месте. Вот почему я не смог понять это произведение. Без мудрости даже тело не может испытать ни счастья, ни печали. В такой ситуации человек говорит: «Мой разум где-то в другом месте». Поэтому я не мог понять радости и печали этого тела. Будучи лишенным мудрости, даже пенис не может дать людям никакого удовольствия, секса или знания о продолжении рода. В этой ситуации человек говорит: «В то время мои мысли были где-то в другом месте, из-за этого я не смог получить информацию о той радости, любви и творении людей». Без мудрости даже две ноги не могут дать никакого знания о движении. В этом случае человек говорит: «В то время мой разум был где-то в другом месте, из-за чего я не мог ощутить это движение». При отсутствии мудрости никакая интеллектуальная деятельность невозможна; знание того, что должно быть познано, не может быть реализовано посредством этой интеллектуальной деятельности. (7)

नवाचं विजिज्ञासीत वक्तारं विद्यान्न गन्धं विजिज्ञासीत घ्रातारं विद्यान्न रूपं विजिज्ञासीत रूपविद्यं विद्यान्न शब्दं विजिज्ञासीत श्रोतारं विद्यान्नान्नरसं विजिज्ञासीतान्नरसस्य विज्ञातार विद्यान्न कर्म विजिज्ञासीत कर्तारं विद्यान्न सुखदुःखे विजिज्ञासीत सुखदुःखयोर्विज्ञातार विद्यान्नानन्दं न रतिं न प्रजातिं विजिज्ञासीतानन्दस्य रतेः प्रजातेर्विज्ञातारं विद्यात्रेत्यां विजिज्ञासीतैतारं विद्यात्।

न मनो विजिज्ञासीत मन्तारं विद्यात् ।

ता वा एता दशैव भूतमात्रा अधिप्रज्ञं दश प्रज्ञामात्रा अधिभूतं यद्धि भूतमात्रा न स्युर्न प्रज्ञामात्राः स्युर्यद्वा प्रज्ञामात्रा न स्युर्न भूतमात्राः स्युः ॥८॥

navācaṃ vijijñāsīta vaktāraṃ vidyānna gandhaṃ vijijñāsīta ghrātāraṃ vidyānna rūpaṃ vijijñāsīta rūpavidyaṃ vidyānna śabdaṃ vijijñāsīta śrotāraṃ vidyānnānnarasaṃ vijijñāsītānnarasasya vijñātāra vidyānna karma vijijñāsīta kartāraṃ vidyānna sukhaduḥkhe vijijñāsīta sukhaduḥkhayorvijñātāra vidyānnānandaṃ na ratiṃ na prajātiṃ vijijñāsītānandasya rateḥ prajātervijñātāraṃ vidyātretyāṃ vijijñāsītaitāraṃ vidyāt।

na mano vijijñāsīta mantāraṃ vidyāt ।

tā vā etā daśaiva bhūtamātrā adhiprajñaṃ daśa prajñāmātrā adhibhūtaṃ yaddhi bhūtamātrā na syurna prajñāmātrāḥ syuryadvā prajñāmātrā na syurna bhūtamātrāḥ syuḥ ||8||