śeṣe kalatracintārtaḥ kiṃ karoti narādhamaḥ ||23||
sato'sattā sthitā mūrdhni ramyāṇāṃ mūrdhnyaramyatā।
sukhānāṃ mūrdhni duḥkhāni kimekaṃ saṃśrayāmyaham ||24||
Какую бы иллюзию я ни видел, распространенную в этой иллюзии тела, которая подобна кошмару и полностью лишена ночи мира, она находится за пределами чистоты. В детстве он был обременен невежеством, в юности его обидела женщина, и теперь, в свои последние дни, какую пользу может принести себе этот несчастный человек, терзаемый тревогой за свою жену и детей? Неправда господствует над головой правды. Уродство взяло верх над красотой. Печали находятся выше счастья. К кому мне обратиться за помощью в такой ситуации? (22-24)
येषां निमेषणोन्मेषौ जगतः प्रलयोदयौ । तादृशाः पुरुषा यान्ति मादृशां गणनैव का ॥२५॥
संसार एव दुःखानां सीमान्त इति कथ्यते । तन्मध्ये पतिते देहे सुखमासाद्यते कथम् ॥२६॥
yeṣāṃ nimeṣaṇonmeṣau jagataḥ pralayodayau ।
tādṛśāḥ puruṣā yānti mādṛśāṃ gaṇanaiva kā ||25||
saṃsāra eva duḥkhānāṃ sīmānta iti kathyate ।
tanmadhye patite dehe sukhamāsādyate katham ||26||
Чье моргание и открытие, создание и разрушение этого мира неизбежны. Если даже лучшие люди этого рода умирают, то каково же число простых людей, таких как я? Этот смертный мир считается пределом скорбей. Как можно наслаждаться счастьем, лёжа в нём? (25-26)
प्रबुद्धोऽस्मि प्रबुद्धोऽस्मि दुष्टश्चोरोऽयमात्मनः । मनो नाम निह्न्म्येनं मनसास्मि चिरं हृतः ॥२७॥
मा खेदं भज हेयेषु नोपादेयपरो भव । हेयादेयदृशौ त्यक्त्वा शेषस्थ: सुस्थिरो भव ॥२८॥
prabuddho'smi prabuddho'smi duṣṭaścoro'yamātmanaḥ |
mano nāma nihnmyenaṃ manasāsmi ciraṃ hṛtaḥ ||27||
mā khedaṃ bhaja heyeṣu nopādeyaparo bhava |
heyādeyadṛśau tyaktvā śeṣastha: susthiro bhava ||28||
Я просветлён, я пробуждён. Злой вор, крадущий мою душу, — это мой испорченный разум. Я не знаю, когда это он успел похитить меня и взять под свой контроль на столь долгое время. Теперь у меня это есть. Поэтому я его уничтожу. Не печалься о бесполезных вещах и не привязывайся к полезным. Оставив видение, связанное с презренным и полезным, утвердись в покое и успокойся. (27-28)
निराशता निर्भयता नित्यता समता ज्ञता। निरीहता निष्क्रियता सौम्यता निर्विकल्पता॥२९॥
धृतिर्मैत्री मनस्तुष्टिर्मृदुता मृदुभाषिता। हेयोपादेयनिर्मुक्ते ज्ञे तिष्ठन्त्यपवासनम् ॥३०॥
गृहीततृष्णाशबरीवासनाजालमाततम् । संसारवारिप्रसृतं चिन्तातन्तुभिराततम् ॥३१॥
अनया तीक्ष्णया तात छिन्धि बुद्धिशलाकया। वात्ययेवाम्बुदं जालं छित्त्वा तिष्ठ तते पदे ॥३२॥
nirāśatā nirbhayatā nityatā samatā jñatā।
nirīhatā niṣkriyatā saumyatā nirvikalpatā ||29||
dhṛtirmaitrī manastuṣṭirmṛdutā mṛdubhāṣitā।
heyopādeyanirmukte jñe tiṣṭhantyapavāsanam ||30||
gṛhītatṛṣṇāśabarīvāsanājālamātatam ।
saṃsāravāriprasṛtaṃ cintātantubhirātatam ||31||
anayā tīkṣṇayā tāta chindhi buddhiśalākayā।
vātyayevāmbudaṃ jālaṃ chittvā tiṣṭha tate pade ||32||
В этом смертном мире такие качества, как отчаяние, бесстрашие, постоянство, осознанность, невозмутимость, бескорыстие, пассивность, мягкость, настойчивость, отсутствие выбора, дружелюбие, удовлетворенность, кротость, мягкость и т. д., присущи разумному человеку, который свободен от похоти и свободен от влияния хейи (бесполезного) и упадейи (полезного). Тебя связала сеть желания, раскинутая жадной дамой; Миражная вода мира растеклась повсюду лучами беспокойства. О, сынок, бесстрашный! Подобно тому, как буря разрывает паутину облаков, уничтожь ее острым копьем знания и утвердись в своей всепроникающей форме. (29-32)
मनसैव मनश्छित्वा कुठारेणेव पादपम्। पदं पावनमासाद्य सद्य एव स्थिरो भव ॥३३॥
तिष्ठन्गच्छन्त्स्वपञ्जाग्रन्निवसन्नुत्पतन्पतन्। असदेवेदमित्यन्तं निश्चित्यास्थां परित्यज॥३४॥
दृश्यमाश्रयसीदं चेत्तत्सच्चित्तोऽसि बन्धवान्। दृश्यं संत्यजसीदं चेत्तदाऽचित्तोऽसि मोक्षवान्॥३५॥
manasaiva manaśchitvā kuṭhāreṇeva pādapam।
padaṃ pāvanamāsādya sadya eva sthiro bhava ||33||
tiṣṭhangacchantsvapañjāgrannivasannutpatanpatan।
asadevedamityantaṃ niścityāsthāṃ parityaja ||34||
dṛśyamāśrayasīdaṃ cettatsaccitto'si bandhavān।
dṛśyaṃ saṃtyajasīdaṃ cettadā'citto'si mokṣavān |35|||
Подобно тому, как топор рубит дерево, соприкасаясь с согнутым деревом, так и, рубя ум умом, очень быстро достигни самого священного и нерушимого положения и стань устойчивым. Стоять, идти, бодрствовать, спать, жить, сидеть, вставать и падать, всё это нереально; Имей такую решимость. Оставь веру в видимые вещи; Потому что, если ты принимаешь прибежище у видимых объектов, то становишься связанным умом, а если ты полностью отказываешься от видимых объектов, то из-за пустоты ума ты становишься достойным достижения спасения. (33-35)
नाहं नेदमिति ध्यायंस्तिष्ठ त्वमचलाचलः । आत्मनो जगतश्चान्तर्द्रष्टृदृश्यदशान्तरे ॥३६॥
दर्शनाख्यं स्वमात्मानं सर्वदा भावयन्भव। स्वाद्यस्वादकसंत्यक्तं स्वाद्यस्वादकमध्यगम् ॥३७॥
स्वदनं केवलं ध्यायन्परमात्ममयो भव। अवलम्ब्य निरालम्बं मध्येमध्ये स्थिरो भव ॥३८॥
nāhaṃ nedamiti dhyāyaṃstiṣṭha tvamacalācalaḥ ।
ātmano jagataścāntardraṣṭṛdṛśyadaśāntare ||36||
darśanākhyaṃ svamātmānaṃ sarvadā bhāvayanbhava।
svādyasvādakasaṃtyaktaṃ svādyasvādakamadhyagam ||37||
svadanaṃ kevalaṃ dhyāyanparamātmamayo bhava।
avalambya nirālambaṃ madhyemadhye sthiro bhava ||38||
Думая, что ни я сам не существую, ни этот мир не существует, ты должен пребывать твердо, как гора. Между душой и миром, между двумя состояниями видящего и видимого, всегда рассматривай себя как душу в форме видения. Отделись от вкусного объекта и того, кто его производит, и утвердитесь в форме Бога между ними, думая только о вкусе. В промежутке найди убежище в состоянии без какой-либо поддержки и оставайся на одном месте. (36-38)
रज्जुबद्धा विमुच्यन्ते तृष्णाबद्धान केनचित् । तस्मान्निदाघ तृष्णां त्वं त्यज संकल्पवर्जनात्॥३९॥
एतामहंभावमयीमपुण्यां छित्त्वाऽनहंभावशलाकयैव। स्वभावजां भव्यभवान्तभूमौ भव प्रशान्ताखिलभूतभीतिः ॥४०॥
अहमेष पदार्थानामेते च मम जीवितम्। नामेभिर्विना किंचिन्न मयैते विना किल ॥४१॥
इत्यन्तर्निश्चयं त्यक्त्वा विचार्य मनसा सह। नाहं पदार्थस्य न मे पदार्थ इति भाविते ॥४२॥
अन्तःशीतलया बुद्धया कुर्वतो लीलया क्रियाम्। यो नूनं वासनात्यागो ध्येयो ब्रह्मन्प्रकीर्तितः ॥४३॥
rajjubaddhā vimucyante tṛṣṇābaddhāna kenacit ।
tasmānnidāgha tṛṣṇāṃ tvaṃ tyaja saṃkalpavarjanāt ||39||
etāmahaṃbhāvamayīmapuṇyāṃ chittvā'nahaṃbhāvaśalākayaiva।
svabhāvajāṃ bhavyabhavāntabhūmau bhava praśāntākhilabhūtabhītiḥ ||40||
ahameṣa padārthānāmete ca mama jīvitam।
nāmebhirvinā kiṃcinna mayaite vinā kila ||41||
ityantarniścayaṃ tyaktvā vicārya manasā saha।
nāhaṃ padārthasya na me padārtha iti bhāvite ||42||
antaḥśītalayā buddhayā kurvato līlayā kriyām।
yo nūnaṃ vāsanātyāgo dhyeyo brahmanprakīrtitaḥ ||43||