स्वरूपानुसंधानव्यतिरिक्तान्यशास्त्राभ्यास उष्ट्रकुङ्कुमभारवद्वयर्थः । न योगशास्त्र प्रवृत्तिः। न सांख्यशास्त्राभ्यासः । न मन्त्रतन्त्रव्यापारः। नेतरशास्त्रप्रवृत्तिर्यतेरस्ति। अस्ति चेच्छवालंकारवत्कर्माचारविद्यादूरः । न परिव्राण्नामसंकीर्तनपरो यद्यत्कर्म करोति तत्तत्फल-मनुभवति । एरण्डतैलफेनवत्सर्वं परित्यजेत्। न देवताप्रसादग्रहणम्। न बाह्यदेवाभ्यर्चनं कुर्यात् ॥७५॥
svarūpānusaṃdhānavyatiriktānyaśāstrābhyāsa uṣṭrakuṅkumabhāravadvayarthaḥ । na yogaśāstra pravṛttiḥ। na sāṃkhyaśāstrābhyāsaḥ । na mantratantravyāpāraḥ। netaraśāstrapravṛttiryaterasti। asti cecchavālaṃkāravatkarmācāravidyādūraḥ । na parivrāṇnāmasaṃkīrtanaparo yadyatkarma karoti tattatphala-manubhavati । eraṇḍatailaphenavatsarvaṃ parityajet। na devatāprasādagrahaṇam। na bāhyadevābhyarcanaṃ kuryāt ||75||
Для санньяси, помимо исследования своей собственной природы, постоянная практика различных писаний, помимо этих, так же бесполезна, как погрузка шафрана на верблюда. Санньяси следует избегать склонности к йоге или практике Санкхья-шастры, Мантра-тантры и т. д., а также склонности к любой Шастре. Если так поступает санньяси, это похоже на украшение мертвого тела и не соответствует обязанностям и знаниям санньяси. Санньяси не должен принимать участие в воспевании имени какого-либо божества, киртане и т. д. Причина в том, что после выполнения любой деятельности придется страдать от ее последствий. Поэтому все должно быть оставлено, как пена касторового масла. Санньяси не должен ни принимать подношения ни одному богу или богине, ни поклоняться никакому внешнему божеству и т. д. (75)
स्वव्यतिरिक्तं सर्वं त्यक्त्वा मधुकरवृत्त्याहारमाहरन्कृशीभूत्वा मेदोवृद्धिमकुर्वन्विहरेत्। | माधुकरण करपात्रेणास्यपात्रेण वा कालं नयेत्। आत्मसंमितमाहारमाहरेदात्मवान्यतिः ॥७६॥
svavyatiriktaṃ sarvaṃ tyaktvā madhukaravṛttyāhāramāharankṛśībhūtvā medovṛddhimakurvanviharet। | mādhukaraṇa karapātreṇāsyapātreṇa vā kālaṃ nayet। ātmasaṃmitamāhāramāharedātmavānyatiḥ ||76||
Санньяси должен отречься от всего, кроме себя самого, и зарабатывать на жизнь, собирая мед с сосудом в руке. Чтобы жир в его теле не накапливался, и он должен постоянно двигаться. Он должен провести свою жизнь, прося милостыню либо через руку, либо через рот. (76)
आहारस्य च भागौ द्वौ तृतीयमुदकस्य च । वायोः संचरणार्थाय चतुर्थमवशेषयेत् ॥७७॥
āhārasya ca bhāgau dvau tṛtīyamudakasya ca ।
vāyoḥ saṃcaraṇārthāya caturthamavaśeṣayet ||77||
Саньяси должен потреблять пищу двумя из четырех частей своего желудка. Одна часть должна содержать воду, а другая должна оставаться пустой для циркуляции воздуха. (77)
भैक्षेण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नाशी भवेत्क्वचित् ।निरीक्षन्ते त्वनुद्विग्नास्तद्गृहं यत्नतो व्रजेत्॥७८॥
bhaikṣeṇa vartayennityaṃ naikānnāśī bhavetkvacit ।
nirīkṣante tvanudvignāstadgṛhaṃ yatnato vrajet ||78||
(Саньяси) должен постоянно полагаться на подаяние. Не следует всегда брать еду из одного и того же дома. Он должен приложить усилия, чтобы со спокойным сердцем пойти в дома тех, кто ждет его, за едой. (78)
पञ्चसप्तगृहाणां तु भिक्षामिच्छेत्क्रियावताम्। गोदोहमात्रमाकाङ्क्षेन्निष्क्रान्तो न पुनव्रजेत् ॥७९॥
pañcasaptagṛhāṇāṃ tu bhikṣāmicchetkriyāvatām।
godohamātramākāṅkṣenniṣkrānto na punavrajet ||79||
Санньяси должен обойти пять или семь домов благочестия, чтобы просить милостыню, и ждать столько времени, сколько нужно, чтобы подоить корову. Ему не следует возвращаться в то место, где он когда-то принимал милостыню. (79)
नक्ताहरश्चोपवास उपवासादयाचितः । अयाचिताद्वरं भैक्षं तस्मात्मैक्षेण चर्तयेत्॥८०॥
naktāharaścopavāsa upavāsādayācitaḥ ।
ayācitādvaraṃ bhaikṣaṃ tasmātmaikṣeṇa cartayet ||80||
Лучше голодать, чем есть ночью. Добровольная милостыня лучше поста. Гораздо лучше просить милостыню и есть, чем получать непрошеную милостыню. Поэтому следует как можно чаще прибегать к милостыне. (80)
नैव सव्यापसव्येन भिक्षाकाले विशेद्गृहान्। नातिक्रामेद्गृहं मोहाद्यत्र दोषो न विद्यते ॥८१॥
naiva savyāpasavyena bhikṣākāle viśedgṛhān।
nātikrāmedgṛhaṃ mohādyatra doṣo na vidyate ||81||
В период раздачи милостыни нельзя входить в дом с правого или левого пути. Дом, в котором нет никаких недостатков, не следует оставлять даже по ошибке или из-за привязанности (оттуда следует принимать милостыню). (81)
श्रोत्रियान्नं न भिक्षेत श्रद्धाभक्तिबहिष्कृतम्। व्रात्यस्यापि गृहे भिक्षेच्छ्रद्धाभक्तिपुरस्कृते ॥८२॥
śrotriyānnaṃ na bhikṣeta śraddhābhaktibahiṣkṛtam |
vrātyasyāpi gṛhe bhikṣecchraddhābhaktipuraskṛte ||82||
Если шротри (знаток Вед) лишен веры и преданности, то не следует принимать от него милостыню. И если человек, лишенный обрядов (Вратья), имеет веру и преданность, то следует принять от него милостыню. (82)
माधूकरमसंक्लृप्तं प्राक्प्रणीतमयाचितम् । तात्कालिकं चोपपन्नं भैक्षं पञ्चविधं स्मृतम् ॥८३॥
mādhūkaramasaṃklṛptaṃ prākpraṇītamayācitam |
tātkālikaṃ copapannaṃ bhaikṣaṃ pañcavidhaṃ smṛtam ||83||
Говорят, что милостыня (аскетов) бывает пяти видов: неосознанная (мадхукар), вдохновенная, непрошеная, немедленная и упанна. (83)
मनः संकल्परहितांस्त्रीन्गृहान्पञ्च सप्त वा । मधुमक्षिकवत्कृत्वा माधूकरमिति स्मृतम् ॥८४॥
manaḥ saṃkalparahitāṃstrīngṛhānpañca sapta vā ।
madhumakṣikavatkṛtvā mādhūkaramiti smṛtam ||84||
Не приняв никакого решения в уме, просить милостыню малыми порциями, как пчела, из трех, пяти или семи домов — это нерешенная сладость. (84)
प्रात:कालेच पूर्वेद्युर्यद्भक्तैः प्रार्थितं मुहुः । तद्भैक्षं प्राक्प्रणीतं स्यात्स्थितिं कुर्यात्तथापि वा॥८५॥
prāta:kāleca pūrvedyuryadbhaktaiḥ prārthitaṃ muhuḥ ।
tadbhaikṣaṃ prākpraṇītaṃ syātsthitiṃ kuryāttathāpi vā ||85||
Если кто-либо с преданностью просит милостыню утром или накануне, то милостыня, принятая от него, называется «пракпранит бхикша». (85)
भिक्षाटनसमुद्योगाद्येन केन निमन्त्रितम्। अयाचितं तु तद्भैक्षं भोक्तव्यं च मुमुक्षुभिः ॥८६॥
bhikṣāṭanasamudyogādyena kena nimantritam।
ayācitaṃ tu tadbhaikṣaṃ bhoktavyaṃ ca mumukṣubhiḥ ||86||
Если во время странствия за подаянием санньяси будет кем-то приглашен, он должен принять (добровольное) подаяние от этого человека. (86)
उपस्थानेन यत्प्रोक्तं भिक्षार्थं ब्राह्मणेन तत्। तात्कालिकमिति ख्यातं भोक्तव्यं यतिभिः सदा॥८७॥
सिद्धमन्त्रं यदा नीतं ब्राह्मणेन मठं प्रति। उपपन्नमिति प्राहुर्मुनयो मोक्षकाङ्क्षिणः॥८८॥
upasthānena yatproktaṃ bhikṣārthaṃ brāhmaṇena tat।
tātkālikamiti khyātaṃ bhoktavyaṃ yatibhiḥ sadā ||87||
siddhamantraṃ yadā nītaṃ brāhmaṇena maṭhaṃ prati।
upapannamiti prāhurmunayo mokṣakāṅkṣiṇaḥ ||88||
Если, когда санньяси отправляется за подаянием, к нему подходит брахман и предлагает еды, он всегда может принять эту «немедленную» милостыню. Если брахман приносит в монастырь (ашрам) приготовленную пищу, мудрецы называют это «уппанна» бхикша. (87-88)
चरेन्माधुकरं भैक्षं यतिर्म्लेच्छकुलादपि। एकान्नं नतु भुञ्जीत बृहस्पतिसमादपि।याचितायाचि-ताभ्यां च भिक्षाभ्यां कल्पयेत्स्थितम्॥८९॥
carenmādhukaraṃ bhaikṣaṃ yatirmlecchakulādapi। ekānnaṃ natu bhuñjīta bṛhaspatisamādapi।yācitāyāci-tābhyāṃ ca bhikṣābhyāṃ kalpayetsthitam ||89||
Если у санньяси есть особая потребность в милостыне, он должен просить милостыню даже у млеччхи; Но никогда не следует принимать пищу из одного и того же места. Даже если это дом такого почитаемого человека, как Брихаспати? Санньяси всегда имеет право выживать, прося милостыню, независимо от того, просят его об этом или нет. (89)
न वायुः स्पर्शदोषेण नाग्निर्दहनकर्मणा । नापो मूत्रपुरीषाभ्यां नान्नदोषेण मस्करी ॥९०॥
na vāyuḥ sparśadoṣeṇa nāgnirdahanakarmaṇā ।
nāpo mūtrapurīṣābhyāṃ nānnadoṣeṇa maskarī ||90||
Воздух соприкасается со всем, огонь сжигает все, всевозможные экскременты и моча выбрасываются в воду, однако все это не загрязняется от прикосновения этих нечистот. Точно так же санньяси не запятнан никакими другими недостатками. (90)
विधूमे सन्नमुसले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने । कालेऽपराह्णे भूयिष्ठे भिक्षाचरणमाचरेत् ॥९१॥
vidhūme sannamusale vyaṅgāre bhuktavajjane ।