Все, что достойно познания и все, что появляется, знание этого называется умом. Знание и все, что можно было познать, были уничтожены одновременно; нет другого пути, кроме этого. (29)
ज्ञेयवस्तुपरित्यागाद्विलयं याति मानसम्। मानसे विलयं याते कैवल्यमवशिष्यते ॥३०॥
jñeyavastuparityāgādvilayaṃ yāti mānasam |
mānase vilayaṃ yāte kaivalyamavaśiṣyate ||30||
Отказываясь от познаваемого объекта, ум достигает растворения, а когда ум достигает растворения, остается только Кайвалья. (30)
द्वौ क्रमौ चित्तनाशस्य योगो ज्ञानं मुनीश्वर। योगस्तद्वृत्तिरोधो हि ज्ञानं सम्यगवेक्षणम्॥३१॥
dvau kramau cittanāśasya yogo jñānaṃ munīśvara |
yogastadvṛttirodho hi jñānaṃ samyagavekṣaṇam ||31||
О Мунисвар! Есть два основных способа разрушить ум — 1. Йога и 2. Джняна. Йога означает успокоение мыслей ума, а Джняна означает видение сути вещи в ее истинной форме. (31)
तस्मिन्निरोधिते नूनमुपशान्तं मनो भवेत्। मनः स्पन्दोपशान्त्यायं संसारः प्रविलीयते ॥३२॥
tasminnirodhite nūnamupaśāntaṃ mano bhavet |
manaḥ spandopaśāntyāyaṃ saṃsāraḥ pravilīyate ||32||
Когда ум находится под контролем, он определенно становится спокойным. Как только беспокойство ума успокаивается, этот мир растворяется. (32)
सूर्यालोकपरिस्पन्दशान्तौ व्यवहृतिर्यथा। शास्त्रसज्जनसंपर्कवैराग्याभ्यासयोगतः ॥३३॥
sūryālokaparispandaśāntau vyavahṛtiryathā |
śāstrasajjanasaṃparkavairāgyābhyāsayogataḥ ||33||
Так же, как мир становится спокойным, когда движение солнца (света) успокаивается (закат), так и мир становится спокойным, когда человек практикует Вайрагью (отрешенность) посредством писаний и общества хороших людей. (33)
अनास्थायां कृतास्थायां पूर्वं संसारवृत्तिषु । यथाभिवाञ्छितध्यानाच्चिरमेकतयोहितात्॥३४॥
एकतत्त्वदृढाभ्यासात्प्राणस्पन्दो निरुध्यते । पूरकाद्यनिलायामाद्दृढाभ्यासादखेदजात्॥३५॥
एकान्तध्यानयोगाच्च मन:स्पन्दो निरुध्यते । ओङ्कारोच्चारणप्रान्तशब्दतत्त्वानुभावनात्। सुषुप्ते संविदा ज्ञाते प्राणस्पन्दो निरुध्यते॥३६॥
anāsthāyāṃ kṛtāsthāyāṃ pūrvaṃ saṃsāravṛttiṣu |
yathābhivāñchitadhyānācciramekatayohitāt ||34||
ekatattvadṛḍhābhyāsātprāṇaspando nirudhyate |
pūrakādyanilāyāmāddṛḍhābhyāsādakhedajāt ||35||
ekāntadhyānayogācca mana:spando nirudhyate |
oṅkāroccāraṇaprāntaśabdatattvānubhāvanāt |
suṣupte saṃvidā jñāte prāṇaspando nirudhyate ||36||
Прежде всего, следует развить неверие в мирские тенденции, затем посредством длительной медитации и твердой практики одного принципа пульсации жизненной силы останавливается, т. е. прана берется под контроль. Точно так же, выполняя практику вдыхания воздуха в течение длительного времени без каких-либо усилий, а также занимаясь уединением и медитируя в одиночестве, движение ума полностью останавливается (ум оказывается под контролем). Затем, после произнесения «Омкары», посредством осознания Шабда-таттвы, посредством хорошего знания постигается форма глубокого сна, затем останавливается движение праны, т. е. прана-таттва берётся под контроль. (34-36)
तालुमूलगतां यत्नाज्जिह्वयाक्रम्य घण्टिकाम्। ऊर्ध्वरन्ध्र गते प्राण प्राणस्पन्दो निरुध्यते ॥३७॥
tālumūlagatāṃ yatnājjihvayākramya ghaṇṭikām।
ūrdhvarandhra gate prāṇa prāṇaspando nirudhyate ||37||
Когда железа, расположенная у основания нёба, осторожно надавливается языком, то прана-вайю входит в верхнее отверстие, и тогда поток праны блокируется (под контролем человека). (37)
प्राणे गलितसंवित्तौ तालूर्ध्वं द्वादशान्तगे। अभ्यासादूर्ध्वरन्ध्रेण प्राणस्पन्दो निरुध्यते ॥३८॥
prāṇe galitasaṃvittau tālūrdhvaṃ dvādaśāntage।
abhyāsādūrdhvarandhreṇa prāṇaspando nirudhyate ||38||
Прана, которая проходит на двенадцать дюймов вверх от нёба, тает (становится неподвижной), вибрация праны блокируется через верхнее отверстие с помощью контроля. (38)
द्वादशाङ्गुलपर्यन्ते नासाग्रे विमलेऽम्बरे। संविद्दृशि प्रशाम्यन्त्यां प्राणस्पन्दो निरुध्यते ॥३९॥
dvādaśāṅgulaparyante nāsāgre vimale'mbare।
saṃviddṛśi praśāmyantyāṃ prāṇaspando nirudhyate ||39||
Когда видение знания становится абсолютно спокойным в священном пространстве, расположенном на расстоянии двенадцати пальцев перед кончиком носа, тогда вибрация праны блокируется. (39)
भ्रुमध्ये तारकालोकशान्तावन्तमुपागते । चेतनैकतने बद्धे प्राणस्पन्दो निरुध्यते ॥४०॥
bhrumadhye tārakālokaśāntāvantamupāgate ।
cetanaikatane baddhe prāṇaspando nirudhyate ||40||
Осознав Тарака Брахмана между бровями, человек обретает покой, вся мирская деятельность начинает прекращаться, а умственные решения прекращаются, и тогда только прана оказывается заблокированной. (40)
ओमित्येव यदुद्भूतं ज्ञानं ज्ञेयात्मकं शिवम्। असंस्पृष्टविकल्पांशं प्राणस्पन्दो निरुध्यते ।।४१॥
omityeva yadudbhūtaṃ jñānaṃ jñeyātmakaṃ śivam।
asaṃspṛṣṭavikalpāṃśaṃ prāṇaspando nirudhyate ||41||
Только то, что проявляется в форме Пранавы, в форме познаваемой формы и благоприятной формы, и в чем нет и следа альтернативы, только тогда движение праны замедляется. (41)
चिरकालं हृदेकान्तव्योमसंवेदनान्मुने। अवासनमनोध्यानात्प्राणस्पन्दो निरुध्यते ॥४२॥
cirakālaṃ hṛdekāntavyomasaṃvedanānmune।
avāsanamanodhyānātprāṇaspando nirudhyate ||42||
О, мудрец! Ощущая одинокое пространтсво в сердце в течение длительного времени, ум, свободный от желаний, начинает погружаться в медитацию. Из-за этого нарушается вибрация праны. (42)
एभिः क्रमैस्तथान्यैश्च नानासंकल्पकल्पितैः ।नानादेशिकवक्त्रस्थैः प्राणस्पन्दो निरुध्यते ॥४३॥
ebhiḥ kramaistathānyaiśca nānāsaṃkalpakalpitaiḥ ।
nānādeśikavaktrasthaiḥ prāṇaspando nirudhyate ||43||
Таким образом, следуя нектарным словам и учениям многих других Гуру один за другим, представляя себе различные виды решений, мы препятствуем вибрации праны. (43)
आकुञ्चनेन कुण्डलिन्याः कवाटमुद्धाटय मोक्षद्वारं विभेदयेत् ॥४४॥
ākuñcanena kuṇḍalinyāḥ kavāṭamuddhāṭaya mokṣadvāraṃ vibhedayet ||44||
Йог должен открыть дверь к освобождению, сжимая (подтягивая вверх) Кундалини и открывая дверь. (44)
येन मार्गेण गन्तव्यं तद्द्वारं मुखेनाच्छाद्य प्रसुप्ता।
कुण्डलिनी कुटिलाकारा सर्पवद्वेष्टिता भवति ॥४५॥
yena mārgeṇa gantavyaṃ taddvāraṃ mukhenācchādya prasuptā।
kuṇḍalinī kuṭilākārā sarpavadveṣṭitā bhavati ||45||
Кундалини спит, закрывая своим ртом вход в путь, по которому ей предстоит пройти. Она свернулась кольцами, словно скрученная змея. (45)
सा शक्तिर्येन चालिता स्यात्स तु मुक्तो भवति।सा कुण्डलिनी कण्ठोर्ध्वभागे सुप्ता चेद्योगिनां मुक्तये भवति। बन्धनायाधो मूढानाम्॥४६॥
sā śaktiryena cālitā syātsa tu mukto bhavati।sā kuṇḍalinī kaṇṭhordhvabhāge suptā cedyogināṃ muktaye bhavati। bandhanāyādho mūḍhānām ||46||
Йог, который непрерывно контролирует эту Парамашакти Кундалини. Он достигает освобождения. Если Кундалини находится в верхней части горла практикующего, она дарует освобождение йогам; но если она находится ниже горла, то подъём оказывается обязательным для практикующих, лишенных знаний. (46)
इडादिमार्गद्वयं विहाय सुषुम्नामार्गेणागच्छेत्तद्विष्णोः परमं पदम्॥४७॥
iḍādimārgadvayaṃ vihāya suṣumnāmārgeṇāgacchettadviṣṇoḥ paramaṃ padam ||47||
Отказавшись от двух путей, т. е. Иды и Пингалы, она приходит через путь Сушумны, потому что это высшее положение Вишну. (47)
मरुदभ्यसनं सर्वं मनोयुक्तं समभ्यसेत् । इतरत्र न कर्तव्या मनोवृत्तिर्मनीषिणा ॥४८॥
marudabhyasanaṃ sarvaṃ manoyuktaṃ samabhyaset ।
itaratra na kartavyā manovṛttirmanīṣiṇā ||48||
Вся практика Вайю (пранаямы) должна выполняться только с помощью ума. В этот момент мудрый человек не должен позволять своему уму отвлекаться на что-то другое. (48)
दिवा न पूजयेद्विष्णु रात्रौ नैव प्रपूजयेत्। सततं पूजयेद्विष्णुं दिवारानं न पूजयेत्॥४९॥
divā na pūjayedviṣṇu rātrau naiva prapūjayet।
satataṃ pūjayedviṣṇuṃ divārānaṃ na pūjayet ||49||
Здесь не говорится, что не следует поклоняться Вишну в определенный день или не следует поклоняться Вишну в определенную ночь, скорее, Вишну следует поклоняться всегда. Богослужения не следует совершать только ночью или днем. (49)
सुषिरो ज्ञानजनकः पञ्चस्त्रोत: समन्वितः तिष्ठते खेचरी मुद्रा त्वं हि शाण्डिल्य तां भज॥५०॥
suṣiro jñānajanakaḥ pañcastrota: samanvitaḥ tiṣṭhate khecarī mudrā tvaṃ hi śāṇḍilya tāṃ bhaja ||50||