नीराजिते तुरङ्गे कृते च लौहाभिहारिके यज्ञे । अभिषिक्ते राजाश्वे ततो नृपाणां भवेद्यात्रा ॥ nīrājite turaṅge kṛte ca lauhābhihārike yajñe | abhiṣikte rājāśve tato nṛpāṇāṃ bhavedyātrā || После нираджана коня, совершения жертвоприношения лохабхихарика и освящения царского коня цари могут выступать в поход.
«Лохабхихарика» — огненное приношение, совершаемое для нираджана.
अश्वयुजि शुक्लपक्षे तिथौ द्वितीयादि सप्तरात्रन्तु । वडवारूपेणैका स्वातिः सौरं रथं वहति ॥ aśvayuji śuklapakṣe tithau dvitīyādi saptarātrantu | vaḍavārūpeṇaikā svātiḥ sauraṃ rathaṃ vahati || Во вторую и последующие лунные даты светлой половины месяца Ашваюджа на протяжении семи ночей Свати в образе кобылицы влечёт солнечную колесницу.
सा भारेणाक्रान्ता क्रुद्धा यान्यान् निरीक्षते वाहान् । तेषां तेजः सत्त्वं बलञ्च कृत्स्नं निगृह्णाति ॥ sā bhāreṇākrāntā kruddhā yānyān nirīkṣate vāhān | teṣāṃ tejaḥ sattvaṃ balañca kṛtsnaṃ nigṛhṇāti || Придавленная её тяжестью, она в гневе смотрит на повозки; у них она полностью отнимает сияние, стойкость и силу.
संजायन्ते रोगा महोपसर्गैः समन्विताः कष्टाः । तस्मात् स्वात्युपतापे वाजिषु पीडा भवेन्महती ॥ saṃjāyante rogā mahopasargaiḥ samanvitāḥ kaṣṭāḥ | tasmāt svātyupatāpe vājiṣu pīḍā bhavenmahatī || Возникают тяжёлые болезни, сопровождаемые великими бедствиями; от пагубного влияния Свати кони испытывают сильные страдания.
एवञ्च सप्तरात्रं स्वातेः सम्पात एष निर्दिष्टः । तत्र दिवाकरकिरणैरस्पृष्टा वाजिनो रक्ष्याः ॥ evañca saptarātraṃ svāteḥ sampāta eṣa nirdiṣṭaḥ | tatra divākarakiraṇairaspṛṣṭā vājino rakṣyāḥ || Так на семь ночей определено воздействие Свати. В это время коней нужно защищать от солнечных лучей.
शालान्तदोपलिप्तां मनोरमां वर्जिताञ्च रविकिरणैः । śālāntadopaliptāṃ manoramāṃ varjitāñca ravikiraṇaiḥ | Следует приготовить прекрасную конюшню с обмазанными стенами, недоступную лучам Солнца,
नानाकारैः पुष्पैरलङ्कृतान्धूपितां कुर्यात् ॥ nānākāraiḥ puṣpairalaṅkṛtāndhūpitāṃ kuryāt || украсить её разнообразными цветами и окурить благовониями.
तस्यां स्नातास्तुरगाः सुधूपिता अर्चिता द्वितीयायाम् । पुरुषैश्च शस्त्रहस्तैः सप्ताहं रक्षितव्यास्तु ॥ tasyāṃ snātāsturagāḥ sudhūpitā arcitā dvitīyāyām | puruṣaiśca śastrahastaiḥ saptāhaṃ rakṣitavyāstu || Начиная со второй лунной даты, вымытых, окуренных и почтённых коней семь дней должны охранять вооружённые люди.
गुग्गुलुहिङ्गुवयस्थाः सवचापामार्गतण्डुलंलौहम् । सिद्धार्थांश्चेलस्थान् बध्नीयाद्वाजिनः कण्ठे ॥ gugguluhiṅguvayasthāḥ savacāpāmārgataṇḍulaṃlauham | siddhārthāṃścelasthān badhnīyādvājinaḥ kaṇṭhe || На шеи коней следует привязать завёрнутые в новую ткань гуггул, асафетиду, амалаки, аир, семена апамарги, железо и белую горчицу.
«Ваястха» — амалаки; «зёрна апамарги» — её семена; «в ткани» — завёрнутые в новую ткань.
देवीञ्च कल्पयित्वा धुरि च विधानेन पावकं जुहुयात् । devīñca kalpayitvā dhuri ca vidhānena pāvakaṃ juhuyāt | Установив образ Богини, следует у входа в конюшню совершить по правилам огненное приношение.
«У входа» — в передней части конюшни; «по правилам» — так, как будет сказано далее.
सायं प्रातश्च शुचिः पुरोहितो ब्रह्मचारी स्यात् ॥ sāyaṃ prātaśca śuciḥ purohito brahmacārī syāt || Жрец должен быть чистым, соблюдать целомудрие и совершать обряд утром и вечером.
शालिहोत्रगदितेन मन्त्रेणानेन होमयेत् । रोहिताश्व महाभाग हव्यवाडमरोत्तम ॥ śālihotragaditena mantreṇānena homayet | rohitāśva mahābhāga havyavāḍamarottama || Следует приносить жертву с мантрой, изложенной Шалихотрой: «О Рыжеконный, благословенный, несущий жертвы, лучший из бессмертных!
धूमध्वज क्रतुद्धार स्वर्गस्य प्रथितः पथि । उत्तिष्ठ होमं गृह्णेमं शान्तिरस्तु हयेषु च ॥ dhūmadhvaja kratuddhāra svargasya prathitaḥ pathi | uttiṣṭha homaṃ gṛhṇemaṃ śāntirastu hayeṣu ca || Огнезнамённый, опора жертвоприношения, прославленный на пути к небу! Восстань и прими это огненное приношение; да будет мир коням!»
स्वाहेति तत्र मन्त्रेण प्रापयेत्प्रथमाहुतिम् । ततः प्रजापतीन्द्राय सोमाय वरुणाय च ॥ svāheti tatra mantreṇa prāpayetprathamāhutim | tataḥ prajāpatīndrāya somāya varuṇāya ca || С этой мантрой и словом «сваха» следует совершить первое возлияние. Затем — Праджапати, Индре, Соме, Варуне,
विवस्वते कुवेराय सुषेणायाहिशायिने । आदित्येभ्यस्तथाऽश्विभ्यां रुद्रेभ्यो वसुभिस्सह ॥ vivasvate kuverāya suṣeṇāyāhiśāyine | ādityebhyastathā'śvibhyāṃ rudrebhyo vasubhissaha || Вивасвату, Кубере, Сушене, Змеележащему, Адитьям, двум Ашвинам, Рудрам вместе с Васу,
विष्णोश्च विश्वदेवानां साध्यानां मारुतैस्सह । स्वाहाकारेण जुहुयात्प्रथमं हव्यवाहनम् ॥ viṣṇośca viśvadevānāṃ sādhyānāṃ mārutaissaha | svāhākāreṇa juhuyātprathamaṃ havyavāhanam || Вишну, всем богам, садхьям и Марутам следует приносить жертвы в огонь, произнося «сваха».
विद्याधरयक्षगन्धर्वनक्षत्रोडुगणानां च ग्रहाणामसुरस्य च । वासुकिप्रमुखानाञ्च नागानाङ्गरुडस्य च ॥ vidyādharayakṣagandharvanakṣatroḍugaṇānāṃ ca grahāṇāmasurasya ca | vāsukipramukhānāñca nāgānāṅgaruḍasya ca || Видьядхарам, якшам, гандхарвам, сонмам накшатр, звёзд и планет, асурам, нагам во главе с Васуки и Гаруде —
सर्वासां पूर्णमासीनां देवीनां नदीनां सागराणां वनस्पतीनाम् । स्वाहाकारेण जुहुयाद्द्वितीयञ्च हुताशनम् ॥ sarvāsāṃ pūrṇamāsīnāṃ devīnāṃ nadīnāṃ sāgarāṇāṃ vanaspatīnām | svāhākāreṇa juhuyāddvitīyañca hutāśanam || всем полнолуниям, Богиням, рекам, океанам и растениям — следует совершить второе возлияние в огонь со словом «сваха».
देवानामेवमन्येषां स्वाहाकारेण होमयेत् । दुर्बलानीह रक्षांसि प्रत्यूषे ब्रह्मतेजसा ॥ devānāmevamanyeṣāṃ svāhākāreṇa homayet | durbalānīha rakṣāṃsi pratyūṣe brahmatejasā || Так же следует приносить огненные жертвы и другим богам со словом «сваха». На рассвете ракшасы здесь слабеют перед силой Брахмана,
भवन्ति तस्मात्प्रत्यूषे स्नापयेत् पोषयेद्धयान् । bhavanti tasmātpratyūṣe snāpayet poṣayeddhayān | поэтому на рассвете следует омыть и накормить коней.
पुरोहितस्तु द्विःकालं तर्पयित्वा द्विजोत्तमान् ॥ purohitastu dviḥkālaṃ tarpayitvā dvijottamān || Жрецу же следует дважды в день ублажать лучших из дваждырождённых
पुण्याहं कारयेन्नित्यं स्वस्त्याशीर्मङ्गलान्वितम् । नटनर्तकगन्धर्वाः सूतचारणमागधाः ॥ puṇyāhaṃ kārayennityaṃ svastyāśīrmaṅgalānvitam | naṭanartakagandharvāḥ sūtacāraṇamāgadhāḥ || и ежедневно устраивать возглашение «Да будет этот день благим!» с пожеланиями удачи и благословениями. Актёры, танцоры, певцы, колесничие, сказители и панегиристы
तुरगानुपतिष्ठेयुः सप्ताहं शान्तिकारणात् । मनोज्ञान्मधुराञ्छब्दाञ्छ्रुत्वा गच्छन्ति वै ग्रहाः ॥ turagānupatiṣṭheyuḥ saptāhaṃ śāntikāraṇāt | manojñānmadhurāñchabdāñchrutvā gacchanti vai grahāḥ || должны семь дней находиться при конях ради умиротворения. Услышав приятные сладкозвучные слова, планеты удаляются.
वादित्रं वाहनागारे तस्मान्नित्यं प्रयोजयेत् । अतिक्रम्य च सप्ताहमष्टम्यां स्नापयेद्धयान् ॥ vāditraṃ vāhanāgāre tasmānnityaṃ prayojayet | atikramya ca saptāhamaṣṭamyāṃ snāpayeddhayān || Поэтому в конюшне следует постоянно играть на музыкальных инструментах. По истечении семи дней, в восьмую лунную дату, нужно омыть коней,
वरुणाय बलिन्दत्वा पश्चात् तोयेऽवगाहयेत् । varuṇāya balindatvā paścāt toye'vagāhayet | поднести бали Варуне и затем погрузить их в воду.
«В восьмую дату» — считая от второй до восьмой лунной даты.
विभूषयेच्च मालाभिस्ततश्चैवाधिवासयेत् ॥ vibhūṣayecca mālābhistataścaivādhivāsayet || Затем их следует украсить гирляндами и совершить над ними адхивасану.