Корпус текстовПолнотекстовый поискОбычная библиотека

Текст — часть 1

Книга
Джабалья-упанишада
Издание
edition-upn-71
Раздел
s0001
Язык
ru
Версия текста
5bf32c41295f2637ad00

Джабалья-упанишада

अथ हैनं भगवन्त जाबालिं पैप्पलादिः पप्रच्छ भगवन्मे ब्रूहि परमतत्त्वरहस्यम्॥१॥

किं तत्त्वं को जीवः कः पशुः क ईशः को मोक्षोपाय इति ॥२॥

स तं होवाच साधु पृष्टं सर्वं निवेदयामि यथाज्ञातमिति ॥३॥

पुनः स तमुवाच कुतस्त्वया ज्ञातमिति ॥४॥

पुनः स तमुवाच षडाननादिति ॥५॥

पुनः स तमुवाच तेनाथ कुतो ज्ञातमिति॥६॥

पुनः स तमुवाच तेनेशानादिति ॥७॥

पुनः स तमुवाच कथं तस्मात्तेन ज्ञातमिति॥८॥

पुनः स तमुवाच तदुपासनादिति ॥९॥

पुनः स तमुवाच भगवन्कृपया मे सरहस्यं सर्वं निवेदयेति ॥१०॥

atha hainaṃ bhagavanta jābāliṃ paippalādiḥ papraccha bhagavanme brūhi paramatattvarahasyam ||1||

kiṃ tattvaṃ ko jīvaḥ kaḥ paśuḥ ka īśaḥ ko mokṣopāya iti ||2||

sa taṃ hovāca sādhu pṛṣṭaṃ sarvaṃ nivedayāmi yathājñātamiti ||3||

punaḥ sa tamuvāca kutastvayā jñātamiti ||4||

punaḥ sa tamuvāca ṣaḍānanāditi ||5||

punaḥ sa tamuvāca tenātha kuto jñātamiti||6||

punaḥ sa tamuvāca teneśānāditi ||7||

punaḥ sa tamuvāca kathaṃ tasmāttena jñātamiti ||8||

punaḥ sa tamuvāca tadupāsanāditi ||9||

punaḥ sa tamuvāca bhagavankṛpayā me sarahasyaṃ sarvaṃ nivedayeti ||10||

Мудрец Пайппалади (сын Пиппалада) спросил Господа Джабали: «О Господь! Опиши мне тайну Высшей Истины. Что это за сущность? Кто это существо? Кто это животное? Кто такой Иша? Каков путь к спасению?» Махариши Джабали сказал: «Ты задал очень хороший вопрос. Я представляю тебе всё, что я знаю». Пайппалади спросил: «Откуда вы все это знаете?» Джабали сказал: «Это стало известно через Шаданана». Пайппалади снова спросил: «Откуда он (Шаданана) получил эти знания?» Джабали сказал: «Он получил эти знания от Ишана». Пайппалади снова спросил: «Как он это получил?» Джабали ответил: «Он (Ишан) приобрел это знание посредством поклонения». (Услышав это) Пайппалади сказал: «О Господь! Расскажи мне всё это вместе раскрыв тайну». (1-10)

स तेन पृष्टः सर्वं निवेदयामास तत्त्वम्। पशुपतिरहंकाराविष्टःसंसारी जीवः स एव पशुः । सर्वज्ञः पञ्चकृत्यसंपन्नः सर्वेश्वर ईशः पशुपतिः॥११॥

के पशव इति पुनःस तमुवाच॥१२॥

जीवाः पशव उक्ताः। तत्पतित्वात्पशुपतिः॥१३॥

स पुनस्तं होवाच कथं जीवाः पशव इति। कथं तत्पतिरिति ॥१४॥

स तमुवाच यथा तृणाशिनो विवेकहीनाः परप्रेष्याः कृष्यादिकर्मसु नियुक्ताः सकलदुःखसहाः स्वस्वामिबध्यमाना गवादयः पशवः। यथा तत्स्वामिन इव सर्वज्ञ ईशः पशुपतिः॥१५॥

तज्ज्ञानं केनोपायेन जायते ॥१६॥

पुनः स तमुवाच विभूतिधारणादेव॥१७॥

तत्प्रकारः कथमिति। कुत्र कुत्र धार्यम् ॥१८॥

sa tena pṛṣṭaḥ sarvaṃ nivedayāmāsa tattvam। paśupatirahaṃkārāviṣṭaḥsaṃsārī jīvaḥ sa eva paśuḥ । sarvajñaḥ pañcakṛtyasaṃpannaḥ sarveśvara īśaḥ paśupatiḥ ||11||

ke paśava iti punaḥsa tamuvāca ||12||

jīvāḥ paśava uktāḥ। tatpatitvātpaśupatiḥ ||13||

sa punastaṃ hovāca kathaṃ jīvāḥ paśava iti। kathaṃ tatpatiriti ||14||

sa tamuvāca yathā tṛṇāśino vivekahīnāḥ parapreṣyāḥ kṛṣyādikarmasu niyuktāḥ sakaladuḥkhasahāḥ svasvāmibadhyamānā gavādayaḥ paśavaḥ। yathā tatsvāmina iva sarvajña īśaḥ paśupatiḥ ||15||

tajjñānaṃ kenopāyena jāyate ||16||

punaḥ sa tamuvāca vibhūtidhāraṇādeva ||17||

tatprakāraḥ kathamiti। kutra kutra dhāryam ||18||

На вопрос Пайппалади Джабали ответил: «Я рассказываю полную суть. Сам Пашупати становится мирским существом, наполненным эго. Это животное. Всеведущий и способный на пять действий, Владыка всего сущего — Пашупати». Пайппалади снова спросил: «Кто это животное?» Джабали сказал: «Живое существо называется животным. Поскольку он является повелителем живых существ, его называют Пашупати». Он снова спросил: «Что это за живое животное? И как живёт их повелитель (Пашупати)?» Махариши Джабали ответил: «Точно так же, как животные, такие как коровы и т. д., которые едят траву, лишены мудрости, являются рабами кого-то другого, терпят различные виды страданий, заняты на таких работах, как сельское хозяйство и т. д., находятся в рабстве у своих хозяев (таким же образом эти существа находятся в рабстве у Ишвары (Бога)). Так же, как у этих животных есть хозяин (некое человеческое существо), так и хозяином (Пати) всех живых существ является всеведущий Ишвара – Пашупати. Пайппалади снова спросил: «Как можно получить это знание?» Джабали сказал: «Это знание можно получить, нося вибхути (священный пепел)». Пайппалади спросил: «Каков способ его ношения? Где его следует носить?» (11-18)

पुनः स तमुवाच सद्योजातादिपञ्चब्रह्ममन्त्रैर्भस्म संगृह्याग्निरिति भस्मेत्यनेनाभिमन्त्र्य मानस्तोक इति समुद्धत्य जलेन संसृज्य त्र्यायुषमिति शिरोललाटवक्षःस्कन्धेष्विति तिसृभित्र्यायुषैस्त्र्यम्बकैस्तिस्त्रो रेखाः प्रकुर्वीत। व्रतमेतच्छाम्भवं सर्वेषु वेदेषु वेदवादिभिरुक्तं भवति। तत्समाचरेन्मुमुक्षुर्न पुनर्भवाय॥१९॥

punaḥ sa tamuvāca sadyojātādipañcabrahmamantrairbhasma saṃgṛhyāgniriti bhasmetyanenābhimantrya mānastoka iti samuddhatya jalena saṃsṛjya tryāyuṣamiti śirolalāṭavakṣaḥskandheṣviti tisṛbhitryāyuṣaistryambakaististro rekhāḥ prakurvīta | vratametacchāmbhavaṃ sarveṣu vedeṣu vedavādibhiruktaṃ bhavati | tatsamācarenmumukṣurna punarbhavāya ||19||

Риши Джабали сказал: «Собери пепел с пятью мантрами Брахмана, такими как «Садйоджат» и т. д., затем призови его с мантрой «Агнирити», подними его с мантрой «Манасток» (Яджу. 16.16), затем смочи его водой и носите на голове, лбу, груди, плечах с мантрой «Трайюшам» (Яджу. 3.62). После этого нарисуй три линии с тремя мантрами Траяюша и тремя мантрами Трямбака (Яджу. 3.60). Этот пост Шамбхава описан в Ведах Ведавади. Искатель освобождения, соблюдающий этот пост, не перерождается». (19)

Мантры, краткие выдержки из которых приведены здесь, взяты из Яджурведы. Остальные мантры следующие: Садйоджатаади пять мантр –

ॐ सद्योजातं प्रपद्यामि सद्योजाताय वै नमो नमः। भवेभवे नाति भवे भवस्व मां भवोद्भवाय नमः ॥१॥

वामदेवाय नमो ज्येष्ठाय नमः । श्रेष्ठाय नमो रुद्राय नमः।कालाय नमः कल विकरणाय नमो बल विकरणाय नमः ॥२॥

बलाय नमो बल प्रमथनाय नमः। सर्वभूतदमनाय नमो मनोन्मनाय नमः ॥३॥

अघोरेभ्योऽथ घोरेभ्यो घोरघोरतरेभ्यः सर्वेभ्यः सर्व शर्वेभ्यो नमस्तेऽअस्तु रुद्ररूपेभ्यः ॥४॥

तत्पुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि । तन्नो रुद्रः प्रचोदयात् ॥५॥

(रुद्राष्टाध्यायी) अग्निरिति - ॐ अग्निरिति भस्म।वायुरिति भस्म।जलमिति भस्म।स्थलमिति भस्म। व्योमेति भस्म। सर्वँ ह वा इदं भस्म । मन एतानि चक्षुंषि भस्मानि इति ॥

OṂ sadyojātaṃ prapadyāmi sadyojātāya vai namo namaḥ| bhavebhave nāti bhave bhavasva māṃ bhavodbhavāya namaḥ ||1||

vāmadevāya namo jyeṣṭhāya namaḥ | śreṣṭhāya namo rudrāya namaḥ|kālāya namaḥ kala vikaraṇāya namo bala vikaraṇāya namaḥ ||2||

balāya namo bala pramathanāya namaḥ| sarvabhūtadamanāya namo manonmanāya namaḥ ||3||

aghorebhyo'tha ghorebhyo ghoraghoratarebhyaḥ sarvebhyaḥ sarva śarvebhyo namaste'astu rudrarūpebhyaḥ ||4||

tatpuruṣāya vidmahe mahādevāya dhīmahi | tanno rudraḥ pracodayāt ||5||

(rudrāṣṭādhyāyī) agniriti - OṂ agniriti bhasma|vāyuriti bhasma|jalamiti bhasma|sthalamiti bhasma| vyometi bhasma| sarvam̐ ha vā idaṃ bhasma | mana etāni cakṣuṃṣi bhasmāni iti ||

1. Ом Садйоджатам Прападьями Садйоджатаай Ваи Намо Намах. Бхавебхаве наати бхаве бхавасва маа бхаводбхавай Намах.