Корпус текстовПолнотекстовый поискОбычная библиотека

Текст — часть 1

Книга
Ашрама-упанишада
Издание
edition-upn-56
Раздел
s0001
Язык
ru
Версия текста
269d5a583c9e8ca0c0d8

Ашрама-упанишада

अथातश्चत्वार आश्रमाः षोडशभेदा भवन्ति । तत्र ब्रह्मचारिणश्चतुर्विधा भवन्ति गायत्रो । ब्राह्मणः प्रजापत्यो बृहन्निति। य उपनयनादूर्ध्वं त्रिरात्रमक्षारलवणाशी गायत्रीमन्त्रे स गायत्रः। योऽष्टाचत्वारिंशद्वर्षाणि वेदब्रह्मचर्यं चरेत्प्रतिवेदं द्वादश वा यावद्ग्रहणान्तं वा वेदस्य स ब्राह्मणः । स्वदारनिरत ऋतुकालाभिगामी सदा परदारवर्जी प्राजापत्यः । अथवा चतुर्विंशतिवर्षाणि गुरुकुलवासी ब्राह्मणोऽष्टाचत्वारिंशद्वर्षवासी च प्राजापत्यः । आ प्रायणाद्गुरो-रपरित्यागी नैष्ठिको बृहन्निति ॥१॥

athātaścatvāra āśramāḥ ṣoḍaśabhedā bhavanti । tatra brahmacāriṇaścaturvidhā bhavanti gāyatro । brāhmaṇaḥ prajāpatyo bṛhanniti । ya upanayanādūrdhvaṃ trirātramakṣāralavaṇāśī gāyatrīmantre sa gāyatraḥ। yo'ṣṭācatvāriṃśadvarṣāṇi vedabrahmacaryaṃ caretprativedaṃ dvādaśa vā yāvadgrahaṇāntaṃ vā vedasya sa brāhmaṇaḥ । svadāranirata ṛtukālābhigāmī sadā paradāravarjī prājāpatyaḥ । athavā caturviṃśativarṣāṇi gurukulavāsī brāhmaṇo'ṣṭācatvāriṃśadvarṣavāsī ca prājāpatyaḥ । ā prāyaṇādguro-raparityāgī naiṣṭhiko bṛhanniti ||1||

Существует четыре ашрама, которые делятся на шестнадцать типов. Существует четыре типа Брахмачари — Гаятра, Брахмана, Праджапатья и Брихан. Того, кто после церемонии Упанаяны в течение трех ночей ест пищу без соли и повторяет мантру Гаятри, называют Гаятри. Тот, кто изучает Веды, соблюдая брахмачарью в течение сорока восьми лет, или посвящает этому время каждые двенадцать лет или до тех пор, пока не обретет полное знание Вед, соблюдает брахмачарью, т. е. следует правилам для достижения Брахмана (знания), называется «брахманом». Тот, кто имеет половые сношения со своей женой (законной женой) только во время менструации и не имеет чувственных отношений с другими женщинами, называется «Праджапатья», а тот, кто живет в Гурукуле двадцать четыре года, называется брахманом, а тот, кто живет там сорок восемь лет, называется Праджапатья. Тот, кто соблюдает брахмачарью и не оставляет своего Гуру на протяжении всей своей жизни, называется Бриханом. (1)

गृहस्था अपि चतुर्विधा भवन्ति वार्ताकवृत्तयः शालीनवृत्तयो यायावरा घोरसंन्या - सिकाचेति । तत्र वार्ताकवृत्तयः कृषिगोरक्षवाणिज्यमगर्हितमुपयुञ्जानाः शतसंवत्सराभिः क्रियाभिर्यजन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते । शालीनवृत्तयो यजन्तो न याजयन्तोऽधीयाना नाध्यापयन्तो ददतो न प्रतिगृह्णन्तः शतसंवत्सराभिः क्रियाभिर्यजन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते। यायावरा यजन्तो याजयन्तोऽधीयाना अध्यापयन्तो ददतः प्रतिगृह्णन्तः शतसंवत्सराभिः क्रियाभिर्यजन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते। घोरसंन्यासिका उद्धृतपरिपूताभिरद्भिः कार्यं कुर्वन्तः प्रतिदिवसमाहृतोञ्छवृत्ति - मुपयुञ्जानाः शतसंवत्सराभिः क्रियाभिर्यजन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते ॥२॥

gṛhasthā api caturvidhā bhavanti vārtākavṛttayaḥ śālīnavṛttayo yāyāvarā ghorasaṃnyā - sikāceti । tatra vārtākavṛttayaḥ kṛṣigorakṣavāṇijyamagarhitamupayuñjānāḥ śatasaṃvatsarābhiḥ kriyābhiryajanta ātmānaṃ prārthayante । śālīnavṛttayo yajanto na yājayanto'dhīyānā nādhyāpayanto dadato na pratigṛhṇantaḥ śatasaṃvatsarābhiḥ kriyābhiryajanta ātmānaṃ prārthayante। yāyāvarā yajanto yājayanto'dhīyānā adhyāpayanto dadataḥ pratigṛhṇantaḥ śatasaṃvatsarābhiḥ kriyābhiryajanta ātmānaṃ prārthayante। ghorasaṃnyāsikā uddhṛtaparipūtābhiradbhiḥ kāryaṃ kurvantaḥ pratidivasamāhṛtoñchavṛtti - mupayuñjānāḥ śatasaṃvatsarābhiḥ kriyābhiryajanta ātmānaṃ prārthayante ||2||

Существует четыре типа домохозяев (грихастхи): разговорчивые, порядочные, кочевые и стойкие аскеты. Они — болтливые домохозяева; Те, кто совершают безупречную деятельность, такую ​​как сельское хозяйство, защита коров (животноводство), бизнес и т. д., и совершают Атма-упасану, совершая ягьи и т. д. в течение ста лет (полной продолжительности жизни). Домохозяева с порядочным поведением — это те, кто сами совершают яджну; Но они не заставляют других делать это, занимаются самообразованием; Но они не учат других. Они делают пожертвования; Но они не берут у других. Таким образом, человек совершает Атма-упасану, совершая ягьи и т. д. в течение ста лет (полной продолжительности жизни). Кочевые домохозяева — это те, кто совершает яджну и побуждает других совершать ее. Я учусь сам и заставляю учиться других. Они делают и принимают пожертвования. Таким образом, человек занимается Атма-садханой, совершая яджны и т. д. в течение ста лет (полной продолжительности жизни). Крайне аскетичные домохозяева — это те, кто сам приносит святую воду, принимает на себя обязанность «уччхаврити» (зарабатывает на жизнь, собирая упавшие зерна после сбора урожая с поля), ведет аскетический образ жизни, совершает жертвоприношения и т. д. в течение ста лет (полной продолжительности жизни) и практикует Атма-садхану. (2)

वानप्रस्था अपि चतुर्विधा भवन्ति वैखानसा उदुम्बरा बालखिल्याः फेनपाश्चेति । तत्र वैखानसा अकृष्टपच्यौषधिवनस्पतिभिर्यामबहिष्कृताभिरग्निपरिचरणं कृत्वा पञ्चमहायज्ञ क्रियां निर्वर्तयन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते । उदुम्बराः प्रातरुत्थाय यां दिशमभिप्रेक्षन्ते तदाहृतोदुम्बरबदनीवारश्यामाकैरग्निपरिचरणं कृत्वा पञ्चमहायज्ञक्रियां निर्वर्तयन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते । बालखिल्या जटाधरा श्चीचर्मवल्कलपरिवृताः कार्तिक्यां पौर्णमास्यां पुष्पफलमुत्सृजन्तः शेषानष्टौ मासान् वृत्त्युपार्जनं कृत्वाऽग्निपरिचरणं कृत्वा पञ्चमहायज्ञक्रियां निर्वर्तयन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते । फेनपा उन्मत्तकाः शीर्णपर्णफलभोजिनो यत्र यत्र वसन्तोऽग्निपरिचरणं कृत्वा पञ्चमहायज्ञक्रियां निर्वर्तयन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते ॥३॥

vānaprasthā api caturvidhā bhavanti vaikhānasā udumbarā bālakhilyāḥ phenapāśceti । tatra vaikhānasā akṛṣṭapacyauṣadhivanaspatibhiryāmabahiṣkṛtābhiragniparicaraṇaṃ kṛtvā pañcamahāyajña kriyāṃ nirvartayanta ātmānaṃ prārthayante । udumbarāḥ prātarutthāya yāṃ diśamabhiprekṣante tadāhṛtodumbarabadanīvāraśyāmākairagniparicaraṇaṃ kṛtvā pañcamahāyajñakriyāṃ nirvartayanta ātmānaṃ prārthayante । bālakhilyā jaṭādharā ścīcarmavalkalaparivṛtāḥ kārtikyāṃ paurṇamāsyāṃ puṣpaphalamutsṛjantaḥ śeṣānaṣṭau māsān vṛttyupārjanaṃ kṛtvā'gniparicaraṇaṃ kṛtvā pañcamahāyajñakriyāṃ nirvartayanta ātmānaṃ prārthayante । phenapā unmattakāḥ śīrṇaparṇaphalabhojino yatra yatra vasanto'gniparicaraṇaṃ kṛtvā pañcamahāyajñakriyāṃ nirvartayanta ātmānaṃ prārthayante ||3||

Существует четыре типа Ванапрастхи: Вайкханаса, Удумбара, Балахилья и Пхенапа. Среди них есть Вайкханаса-ванапрастхи, которые выполняют Атма-садхану, совершая панчамахаягью, используя огонь, созданный из самодельных и созревших лекарств и растений, которые подвергаются отвержению со стороны жителей деревни. Удумбара-ванапрастхи — это те, кто, просыпаясь утром, идут в любом направлении, которое видят, и совершают Агнихотру с инжиром, сливой, Ниваром и Саваном, завершая Памхаягью и занимаясь Атма-садханой. Балакхилья-ванапрастхи — это те, кто носит спутанные волосы, одежду из ткани, кожи (оленьей шкуры и т. д.) и древесной коры и (после употребления цветов и фруктов и т. д. в течение четырех месяцев) оставляет (накопленные) цветы, фрукты и т. д. в Картика Пурнима и (в течение следующих) оставшихся восьми месяцев зарабатывает себе на жизнь и занимается Атма-садханой, обходя огонь и выполняя Панча Махаяджну. Пхенапа-ванапрастхи — это те, кто, словно сумасшедшие, питаются увядшими листьями и плодами, обитая везде, где находят место, кружась вокруг огня. Во время выполнения Панча Махаяджны человек занимается Атма-садханой. (3)

परिव्राजका अपि चतुर्विधा भवन्ति कुटीचरा बहूदका हंसाः परमहंसाश्चेति । तत्र कुटीचराः स्वपुत्रगृहेषु भिक्षाचर्यं चरन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते। बहुदकास्त्रिदण्डकमण्डलु-शिक्यपक्षजलपवित्रपात्रपादुकासनशिखायज्ञोपवीतकौपीनकाषायवेषधारिणः साधुवृत्तेषु ब्राह्मणकुलेषु भैक्षाचर्यं चरन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते। हंसा एकदण्डधराः शिखावर्जिता यज्ञोपवीतधारिणः शिक्यकमण्डलुहस्ता ग्रामैकरात्रवासिनो नगरे तीर्थेषु पञ्चरात्रं वसन्त एकरात्रद्विरात्रकृच्छ्रचान्द्रायणादि चरन्त आत्मानं प्रार्थयन्ते। परमहंसा नदण्डधरा मुण्डाः कन्धाकौपीनवाससोऽव्यक्तलिङ्गा अव्यक्ताचारा अनुन्मत्ता उन्मत्तवदाचरन्तस्त्रिदण्डकमण्डलु शिक्यपक्षजलपवित्रपात्रपादुकासनशिखायज्ञोपवीतानां त्यागिन: शून्यागारदेवगृहवासिनो न तेषां धर्मो नाधर्मो न चानृतं सर्वंसहा:सर्वसमाः समलोष्टाश्मकाञ्चना यथोपपन्नचातुर्वर्ण्यभैक्षाचर्यं चरन्त आत्मानं मोक्षयन्त आत्मानं मोक्षयन्त इति ॥४॥