Корпус текстовПолнотекстовый поискОбычная библиотека

Текст — часть 1

Книга
Йога-Чудамани-упанишада
Издание
edition-upn-230
Раздел
s0001
Язык
ru
Версия текста
d3a0686ecca1b90db650

Йога-Чудамани-упанишада

योगचूडामणिं वक्ष्ये योगिनां हितकाम्यया। कैवल्यसिद्धिदं गूढं सेवितं योगवित्तमैः ॥१॥

yogacūḍāmaṇiṃ vakṣye yogināṃ hitakāmyayā।

kaivalyasiddhidaṃ gūḍhaṃ sevitaṃ yogavittamaiḥ ||1||

Для пользы йогов я описываю Йогачудамани Упанишаду, которая чрезвычайно эзотерична и дарует Кайвалья (Мокша) сиддхи, которые могут использовать эксперты йоги. (1)

आसनं प्राणसंरोधः प्रत्याहारश्च धारणा। ध्यानं समाधिरेतानि योगाङ्गानि भवन्ति षट् ॥२॥

एकं सिद्धासनं प्रोक्तं द्वितीयं कमलासनम् । षट्चक्रं षोडशाधारं त्रिलक्ष्यं व्योमपञ्चकम् ॥३॥

स्वदेहे यो न जानाति तस्य सिद्धिः कथं भवेत्। चतुर्दलं स्यादाधारं स्वाधिष्ठानं च षड्दलम् ॥४॥

नाभौ दशदलं पद्मं हृदये द्वादशारकम् । षोडशारं विशुद्धाख्यं भ्रूमध्ये द्विदलं तथा ॥५॥

āsanaṃ prāṇasaṃrodhaḥ pratyāhāraśca dhāraṇā।

dhyānaṃ samādhiretāni yogāṅgāni bhavanti ṣaṭ ||2||

ekaṃ siddhāsanaṃ proktaṃ dvitīyaṃ kamalāsanam ।

ṣaṭcakraṃ ṣoḍaśādhāraṃ trilakṣyaṃ vyomapañcakam ||3||

svadehe yo na jānāti tasya siddhiḥ kathaṃ bhavet।

caturdalaṃ syādādhāraṃ svādhiṣṭhānaṃ ca ṣaḍdalam ||4||

nābhau daśadalaṃ padmaṃ hṛdaye dvādaśārakam ।

ṣoḍaśāraṃ viśuddhākhyaṃ bhrūmadhye dvidalaṃ tathā ||5||

Асана, Пранаяма, Пратьяхара, Дхарана, Дхьяна и Самадхи – таким образом, считается, что Йога состоит из шести частей. Здесь описаны два типа асан: Сиддхасана и Падмасана. Как может ищущий достичь сиддхи, если он не может видеть шесть чакр, шестнадцать адхар, три цели и пять вьом (небес) внутри своего тела? Среди шести чакр, расположенных в теле, Адхара чакра (Муладхара-чакра) имеет четыре лепестка, а Свадхистхана-чакра — шесть лепестков. Десятилепестковая чакра расположена в области пупка (Манипура), двенадцатилепестковая чакра — в сердце (Анахата), шестнадцатилепестковая Вишуддха-чакра и двухлепестковая чакра расположены в центре бровей (в форме Аджна-чакры). (25)

सहस्त्रदलसंख्यातं ब्रह्मरन्ध्रे महापथि । आधारं प्रथमं चक्रं स्वाधिष्ठानं द्वितीयकम् ॥६॥

योनिस्थान द्वयोर्मध्ये कामरूपं निगद्यते । कामाख्यं तु गुदस्थाने पङ्कजं तु चतुर्दलम् ॥७॥

तन्मध्ये प्रोच्यते योनिः कामाख्या सिद्धवन्दिता । तस्य मध्ये महालिङ्गं पश्चिमाभिमुखं स्थितम् ॥८॥

sahastradalasaṃkhyātaṃ brahmarandhre mahāpathi ।

ādhāraṃ prathamaṃ cakraṃ svādhiṣṭhānaṃ dvitīyakam ||6||

yonisthāna dvayormadhye kāmarūpaṃ nigadyate ।

kāmākhyaṃ tu gudasthāne paṅkajaṃ tu caturdalam ||7||

tanmadhye procyate yoniḥ kāmākhyā siddhavanditā ।

tasya madhye mahāliṅgaṃ paścimābhimukhaṃ sthitam ||8||

Тысячелепестковый лотос расположен на великом пути Брахмарандхры. Муладхара — первая чакра, а Свадхистхана — вторая чакра. Йони (Кундалини) находится между ними. Будучи причиной происхождения вселенной, она называется Камарупа. В анусе находится четырехлепестковый лотос, который называется «Кама». В центре находится обращенный на запад Махалингам, которому поклоняются сиддха пуруши. (6-8)

नाभौ तु मणिवद्बिम्बं यो जानाति स योगवित् । तप्तचामीकराभासं तडिल्लेखेव विस्फुरत् ॥९॥

त्रिकोणं तत्पुरं वह्नेरधोमेढ्रात्प्रतिष्ठितम्। समाधौ परमं ज्योतिरनन्तं विश्वतोमुखम् ॥१०॥

nābhau tu maṇivadbimbaṃ yo jānāti sa yogavit ।

taptacāmīkarābhāsaṃ taḍillekheva visphurat ||9||

trikoṇaṃ tatpuraṃ vahneradhomeḍhrātpratiṣṭhitam।

samādhau paramaṃ jyotiranantaṃ viśvatomukham ||10||

Только тот, кто знает Манипура-чакру, которая имеет форму драгоценного камня и находится в пупке, является истинным йогом. Имея блеск раскаленного золота, сияющий подобно молнии, он установлен в Агни Медхе (огненном овне), имеющий треугольник. В состоянии Самадхи, в этом месте, можно увидеть бесконечный Вишватомукха (освещаемый со всех сторон) высший свет. (9-10)

तस्मिन्दृष्टे महायोगे यातायातो न विद्यते । स्वशब्देन भवेत्प्राणः स्वाधिष्ठानं तदाश्रयः ॥११॥

स्वाधिष्ठाना श्रयादस्मान्मेढ्रमेवाभिधीयते । तन्तुना मणिवत्प्रोतो योऽत्र कन्दः सुषुम्नया ॥१२॥

tasmindṛṣṭe mahāyoge yātāyāto na vidyate ।

svaśabdena bhavetprāṇaḥ svādhiṣṭhānaṃ tadāśrayaḥ ||11||

svādhiṣṭhānā śrayādasmānmeḍhramevābhidhīyate ।

tantunā maṇivatproto yo'tra kandaḥ suṣumnayā ||12||

Видя это огненное пламя во время практики йоги, человек обретает освобождение от цикла жизни и смерти. Говорят, что обителью Праны является Свадхистхана-чакра. Сама прана называется Атма. Из-за своего расположения в Свадхистхане её также называют «Медра». Подобно тому, как нить продета через драгоценный камень, подобным образом к Сушумне прикреплена Канда (клубень – группа нади). (11-12)

तन्नाभिमण्डले चक्रं प्रोच्यते मणिपूरकम् । द्वादशारे महाचक्रे पुण्यपापविवर्जिते ॥१३॥

तावज्जीवो भ्रमत्येवं यावत्तत्त्वं न विन्दति। ऊर्ध्वं मेढ्रादधो नाभेः कन्दे योनिः खगाण्डवत्॥१४॥

तत्र नाडयः समुत्पन्नाः सहस्त्राणां द्विसप्ततिः । तेषु नाडीसहस्त्रेषु द्विसप्ततिरुदाहृता ॥१५॥

प्रधानाः प्राणवाहिन्यो भूयस्तासु दश स्मृताः । इडा च पिङ्गला चैव सुषम्ना च तृतीयगा॥१६॥

गान्धारी हस्तिजिह्वा च पूषा चैव यशस्विनी। अलम्बुसा कुहूशचैव शङ्खिनी दशमी स्मृता ॥१७॥

tannābhimaṇḍale cakraṃ procyate maṇipūrakam ।

dvādaśāre mahācakre puṇyapāpavivarjite ||13||

tāvajjīvo bhramatyevaṃ yāvattattvaṃ na vindati।

ūrdhvaṃ meḍhrādadho nābheḥ kande yoniḥ khagāṇḍavat ||14||

tatra nāḍayaḥ samutpannāḥ sahastrāṇāṃ dvisaptatiḥ ।

teṣu nāḍīsahastreṣu dvisaptatirudāhṛtā ||15||

pradhānāḥ prāṇavāhinyo bhūyastāsu daśa smṛtāḥ ।

iḍā ca piṅgalā caiva suṣamnā ca tṛtīyagā ||16||

gāndhārī hastijihvā ca pūṣā caiva yaśasvinī।

alambusā kuhūśacaiva śaṅkhinī daśamī smṛtā ||17||

Двенадцатилепестковая Манипура-чакра, расположенная в области пупка, лишена каких-либо грехов или добродетелей. Пока знание этого не будет достигнуто, душа должна блуждать в круговороте сансары. Йони в форме птичьего яйца, то есть Кундалини, расположена между тазом и пупком. Оттуда по всему телу распространяется сеть из семидесяти двух тысяч нади, из которых семьдесят два являются основными. Среди них также, как говорят, есть десять главных нади. 1. Ида, 2. Пингала, 3. Сушумна, 4. Гандхари, 5. Хастиджихва, 6. Пуша, 7. Яшасвини, 8. Аламбуша, 9. Куху и 10. Шанкхини. (13-17)

एतन्नाडीमहाचक्रं ज्ञातव्यं योगिभिः सदा । इडा वामे स्थिता भागे दक्षिणे पिङ्गला स्थिता ॥१८॥

सुषुम्ना मध्यदेशे तु गान्धारी वामचक्षुषि। दक्षिणे हस्तिजिह्वा च पूषा कर्णे च दक्षिणे॥१९॥

यशस्विनी वामकर्णे चानने चाप्यलम्बुसा। कुहूश्च लिङ्गदेशे तु मूलस्थाने तु शङ्खिनी ॥२०॥

etannāḍīmahācakraṃ jñātavyaṃ yogibhiḥ sadā ।

iḍā vāme sthitā bhāge dakṣiṇe piṅgalā sthitā ||18||

suṣumnā madhyadeśe tu gāndhārī vāmacakṣuṣi।

dakṣiṇe hastijihvā ca pūṣā karṇe ca dakṣiṇe ||19||

yaśasvinī vāmakarṇe cānane cāpyalambusā।

kuhūśca liṅgadeśe tu mūlasthāne tu śaṅkhinī ||20||

Йоги должны знать эту Нади Махачакру. В теле Ида Нади расположена с левой стороны (носа), а Пингала Нади — с правой стороны. Нади Сушумна находится между Идой и Пингалой. Хастиджихва пребывает в правом глазу, а Гандхари — в левом глазу. Пуша и Яшасвини расположены в правом и левом ушах соответственно. Аламбуша обитает во рту. Куху находится в половых органах, а Шанкхини Нади — в корне языка. (18-20)

एवं द्वारं समाश्रित्य तिष्ठन्ते नाडयः क्रमात् । इडापिङ्गलासौषुम्नाः प्राणमार्गे च संस्थिताः ॥२१॥

evaṃ dvāraṃ samāśritya tiṣṭhante nāḍayaḥ kramāt ।

iḍāpiṅgalāsauṣumnāḥ prāṇamārge ca saṃsthitāḥ ||21||