Корпус текстовПолнотекстовый поискОбычная библиотека

Текст — часть 1

Книга
Яджнавалкья-упанишада
Издание
edition-upn-119
Раздел
s0001
Язык
ru
Версия текста
291c6200fa6d6e768eb1

Яджнавалкья-упанишада

अथ जनको ह वैदेहो याज्ञवल्क्यमुपसमेत्योवाच भगवन्संन्यासमनुब्रूहीति । स होवाच याज्ञवल्क्यो ब्रह्मचर्यं समाप्य गृही भवेत् । गृही भूत्वा वनी भवेत् वनी भूत्वा प्रव्रजेत् । यदि वेतरथा ब्रह्मचर्यादेव प्रव्रजेद्गृहाद्वा वनाद्वा । अथ पुनर्व्रती वाऽव्रती वा स्न्नातको वाऽस्न्नातको वा उत्सन्नाग्निरनग्निको वा यदहरेव विरजेत्तदहरेव प्रव्रजेत् ॥१॥

atha janako ha vaideho yājñavalkyamupasametyovāca bhagavansaṃnyāsamanubrūhīti । sa hovāca yājñavalkyo brahmacaryaṃ samāpya gṛhī bhavet । gṛhī bhūtvā vanī bhavet vanī bhūtvā pravrajet । yadi vetarathā brahmacaryādeva pravrajedgṛhādvā vanādvā । atha punarvratī vā'vratī vā snnātako vā'snnātako vā utsannāgniranagniko vā yadahareva virajettadahareva pravrajet ||1||

Однажды царь Видехи Джанака предстал перед Махариши Яджнавалкьей и сказал: «О Бхагаван! Пожалуйста, будь добр и объясни мне Дхарму Санньясы». Тогда Яджнавалкья сказал: «О царь! После завершения Брахмачарья Ашрама в соответствии с правилами и предписаниями, следует принять Грихастха Ашрам. Следует наслаждаться обществом своих детей и жены в домашней жизни, а затем жить в лесу (Ванапрастха). После Ванапрастха Ашрама следует принять Санньяса Ашрам. Если человек становится победителем чувств, то следует принять санньясу в самом Брахмачарья Ашраме или после Грихастха Ашрама по желанию. Фактически, после Ванапрастхи или в день, когда человек полностью отрешается от мира, следует принять Санньясу в тот же день. Соблюдает ли человек обет или нет, холостяк он или нет, служил ли он огню или нет, в тот момент, когда он чувствует отрешенность, следует в тот же самый момент принять Санньясу». (1)

तदेके प्राजापत्यामेवेष्टिं कुर्वन्ति। अथवा न कुर्यादाग्नेय्यामेव कुर्यात्। अग्निर्ह प्राणः । प्राणमेवैतया करोति । त्रैधातवीयामेव कुर्यात्। एतयैव त्रयो धातवो यदुत सत्त्वं रजस्तम इति । अयं ते योनिर्ऋत्विजो यतो जातो अरोचथाः ।तं जानन्नग्न आरोहाथा नो वर्धया रयिमित्यनेन मन्त्रेणाग्निमाजिघ्रेत्।एष वा अग्नेर्योनिर्यः प्राणं गच्छ स्वां योनिं गच्छ स्वाहेत्येवमेवैतदाह ॥२॥

tadeke prājāpatyāmeveṣṭiṃ kurvanti। athavā na kuryādāgneyyāmeva kuryāt। agnirha prāṇaḥ । prāṇamevaitayā karoti । traidhātavīyāmeva kuryāt। etayaiva trayo dhātavo yaduta sattvaṃ rajastama iti । ayaṃ te yonirṛtvijo yato jāto arocathāḥ ।taṃ jānannagna ārohāthā no vardhayā rayimityanena mantreṇāgnimājighret।eṣa vā agneryoniryaḥ prāṇaṃ gaccha svāṃ yoniṃ gaccha svāhetyevamevaitadāha ||2||

После этого некоторые люди совершают Праджапатья Яджну. Или вместо совершения этой яджны совершите Агни яджну, потому что огонь — это прана. Только посредством этой яджны питается жизненная сила (прана), или следует совершать яджну, связанную с тремя элементами: Саттва, Раджас и Тамас. Затем вдохните аромат огня, произнеся мантру: «О Агнидев! Зная первопричину, из которой ты появился и сияешь, пусть ты сияешь ярко и увеличиваешь наше процветание. Это первопричина огня – это прана. Поэтому, о Агнидев! Да утвердись ты в пране своей йони. (2)

ग्रामादग्निमाहृत्य पूर्ववदग्निमाजिघ्रेत्। यदग्नि न विन्देदप्सु जुहुयादापो वै सर्वा देवताः सर्वाभ्यो देवताभ्यो जुवाहोमि स्वाहेति हुत्वोद्धत्य प्राश्नीयात् साज्यं हविरनामयम्। मोक्षमन्त्रैस्त्रय्येवं वेद तद्ब्रह्म तदुपासितव्यम्। शिखां यज्ञोपवीतं छित्त्वा संन्यस्तं मयेति त्रिवारमुच्चरेत्। एवमेवैतद्भगवन्निति वै याज्ञवल्क्य: ॥३॥

grāmādagnimāhṛtya pūrvavadagnimājighret। yadagni na vindedapsu juhuyādāpo vai sarvā devatāḥ sarvābhyo devatābhyo juvāhomi svāheti hutvoddhatya prāśnīyāt sājyaṃ haviranāmayam। mokṣamantraistrayyevaṃ veda tadbrahma tadupāsitavyam। śikhāṃ yajñopavītaṃ chittvā saṃnyastaṃ mayeti trivāramuccaret। evamevaitadbhagavanniti vai yājñavalkya: ||3||

Принесите огонь из деревни и разожгите его тем же способом, что и прежде. Если огня нет, то яджну следует проводить только в воде. Потому что говорят, что вода полна всех богов. Я предлагаю «Сваха» всем богам; пусть они получат это подношение. После совершения хавана таким образом, съешьте его. Это уничтожающее болезни подношение на основе топленого масла. Таким образом, с помощью Мокша-мантр можно постичь три Веды. Он — Брахман, ему нужно поклоняться. Распустив чоти и священную нить, трижды произнесите: «Я принял санньясу». О, царь Видехи Джанака! Этот метод таков, так сказал Яджнавалкья. (3)

अथ हैनमत्रि: पप्रच्छ याज्ञवल्क्यं अयज्ञोपवीती कथं ब्राह्मण इति । स होवाच याज्ञवल्क्य इदं प्रणवमेवास्य तद्यज्ञोपवीतं य आत्मा। प्राश्याचम्यायं विधिः ॥४॥

atha hainamatri: papraccha yājñavalkyaṃ ayajñopavītī kathaṃ brāhmaṇa iti । sa hovāca yājñavalkya idaṃ praṇavamevāsya tadyajñopavītaṃ ya ātmā। prāśyācamyāyaṃ vidhiḥ ||4||

После этого Риши Атри спросил Яджнавалкью: «О Махариши! Как человек может оставаться брахманом без священного шнура?» Мудрец Яджнавалкья сказал: «Этот Омкара — священная нить для этого санньяси, это Атман. Тот, кто совершает хаван вышеупомянутым образом, а затем потребляет его и выпивает. Это единственный способ сделать это». (4)

अथ वा परिव्राइविवर्णवासा मुण्डोऽपरिग्रहः शुचिरद्रोही भैक्षमाणो ब्रह्मभूयाय भवति । एष पन्थाः परिव्राजकानां चीराध्वाने चाऽनाशके वापां प्रवेशे वाग्निप्रवेशे वा महाप्रस्थाने वा। एष पन्था बहाणा हानुवित्तस्तेनेति स संन्यासी ब्रह्मविदिति । एवमेवैष भगवन्निति वै याज्ञवल्क्य ॥५॥

atha vā parivrāivivarṇavāsā muṇḍo'parigrahaḥ śuciradrohī bhaikṣamāṇo brahmabhūyāya bhavati । eṣa panthāḥ parivrājakānāṃ cīrādhvāne cā'nāśake vāpāṃ praveśe vāgnipraveśe vā mahāprasthāne vā। eṣa panthā bahāṇā hānuvittasteneti sa saṃnyāsī brahmaviditi । evamevaiṣa bhagavanniti vai yājñavalkya ||5||

Таким образом, саньяси, который носит шафрановые одежды, бреет голову, является минималистом, чист, никого не предает (не испытывает зависти или ненависти) и просит милостыню, достигает состояния Брахмана. Он находится в форме Брахмана, т. е. способен достичь Брахмана. Это путь санньяси, это метод. Этот путь был указан для кочевников (санньяси) при вхождении в воду, вхождении в огонь, мученичестве, махапрастхане (спасении через смерть) и т. д. По этой причине саньяси является знающим Брахмана. Этот метод таков, Махарадж; Это сказал Яджнавалкья. (5)

तत्र परमहंसा नाम संवर्तकारुणिश्वेतकेतुदुर्वासऋभुनिदाघदत्तात्रेयशुकवामदेवहारी-तक प्रभृतयोऽव्यक्तलिङ्गाऽव्यक्ताचारा अनुन्मत्ता उन्मत्तवदाचरन्तः ॥६॥

tatra paramahaṃsā nāma

saṃvartakāruṇiśvetaketudurvāsaṛbhunidāghadattātreyaśukavāmadevahārī-taka prabhṛtayo'vyaktaliṅgā'vyaktācārā anunmattā unmattavadācarantaḥ ||6||

Лучшим из этих аскетов является тот, кого зовут Парамаханса, тот, кто носит непроявленный символ, имеет непроявленную природу и, несмотря на то что он безумен, ведет себя как безумец. (Их имена, следующие:) Самвартака, Аруни, Шветакету, Дурваса, Рибху, Нидага, Даттатрея, Шука, Вамадева, Харитака и т. д. (6)

परस्त्रीपुरपराङ्मुखास्त्रिदण्डं कमण्डलुं भुक्तपात्रं जलपवित्रं शिखां यज्ञोपवीतं बहिरन्तश्चेत्येतत्सर्वं भूः स्वाहेत्यप्सु परित्ययात्मानमन्विच्छेत्॥७॥

parastrīpuraparāṅmukhāstridaṇḍaṃ kamaṇḍaluṃ bhuktapātraṃ jalapavitraṃ śikhāṃ yajñopavītaṃ bahirantaścetyetatsarvaṃ bhūḥ svāhetyapsu parityayātmānamanvicchet ||7||